 | Kresy › woj. zachodniopomorskie › powiat stargardzki › Stargard › ul. Bolesława Chrobrego › Kościół św. Jana Chrzciciela |
Lata 1910-1920 , Kościół św. Jana Chrzciciela.
|
Na stronie od 2013 listopad
12 lat 7 miesięcy 14 dni |
 |
kościoły, katedry, kaplice
|
Kościół św. Jana Chrzciciela powstał w I połowie XV wieku w wyniku rozbudowy kaplicy wzniesionej wcześniej przez joannitów. Relikty tej XIII-wiecznej, romańskiej świątyni, w postaci granitowych ciosów, wbudowane zostały w filary nawy głównej obecnego prezbiterium.
Z napisu na tablicy umieszczonej w wieży dowiadujemy się, że budowę nowego kościoła rozpoczęto w 1408 roku, a data 1464, umieszczona na dużym dzwonie, pozwala sądzić, że był to czas, kiedy zakończono budowę wieży i całego kościoła.
Zgodnie z duchem epoki, kościół w kształcie hali, utrzymany w stylu gotyckim, posiada niektóre rozwiązania wzorowane na Kolegiacie Mariackiej. Podobieństwo to dostrzegamy w obejściu z kaplicami dookoła głównego ołtarza i w dekoracjach wieży. W nawie środkowej zastosowano sklepienia gwiaździste, a nawach bocznych krzyżowe. Świątynię szczęśliwie omijały pożary, nawiedzające średniowieczne miasto. Jednak w roku 1540 i 1697 na skutek wichury i być może błędów konstrukcyjnych dwukrotnie uległa zniszczeniu wieża, która spadając, zgniotła sklepienie i kaplice przywieżowe. Po drugiej, dość szybkiej, lecz niecałkowitej odbudowie, wieża otrzymała dach dwuspadowy. Przetrwał on blisko dwa stulecia. Obecna wieża, a dokładnie jej stożkowy hełm, pochodzi z roku 1892. Wysokość 99 m[2] zapewnia jej jedno z pierwszych miejsc na Pomorzu Zachodnim.
Wiosną 1998, podczas remontu zwieńczenia wieży, odkryto zbiór dokumentów i monet wraz z listem pastora kościoła, z datą 17 sierpnia 1893, umieszczonych w metalowej kuli. Odkryte przedmioty przechowywane są w Muzeum Miejskim przy Rynku Staromiejskim, a ich miejsce zajęły informacje o współczesnym Stargardzie oraz przesłanie do przyszłych pokoleń.
Po przejęciu Stargardu przez władze polskie w 1945 pieczę nad kościołem objęli księża z Towarzystwa Chrystusowego dla Polonii Zagranicznej, którzy przystąpili do sukcesywnej renowacji i urządzania.
Najpierw naprawiono dach i usunięto dwa pociski artyleryjskie, które tkwiły w wieży. W 1946 przebito ścianę w wieży od strony zachodniej, a tym samym utworzono nowe główne wejście. W 1954 przeszklono okna i wykonano ponowny remont dachu. Zużytą posadzkę ceglaną wymieniono w 1957 na marmurową. Podczas tych prac znaleziono ukryte w starym kanale grzewczym 3 kielichy, dzbanek i 2 srebrne lichtarze. W nawie głównej natrafiono na trumny, które nienaruszone przykryto gruzem i betonem. Ponadto naprawiono dwa dzwony.
W latach 1958-1961 wnętrze zostało pomalowane. W ramach renowacji na filarach powstały polichromie autorstwa prof. Hoppera; ufundowano także nowe ławki. W okresie 1968-1973 założono komplet witraży wykonanych w pracowni W. Ostrzołka w Katowicach, oraz przeprowadzono renowację murów zewnętrznych. Żyrandole pochodzą z roku 1976, a nowy marmurowy ołtarz z 1978. Budowę nowej zakrystii i odmalowanie wnętrza zrealizowano w latach 1980-1983. za wiki
---------
Ze wspomnień Ingrid Schwichtenberg z domu Ziemer Zam. Stargard, Grosser Wall 17 (ul.Chrobrego)
"W czasie bombardowanie trzęsła się piwnica. Nagle ogromny huk. Światło zgasło, a nas rzuciło na ziemię. W świetke latarek kieszonkowych niewiele można było zobaczyć, wszystko spowijał gęsty pył.
Dopiero następnego dnia zobaczyliśmy, że siedzieliśmy przy kominie, do którego wpadła bomba, która nie eksplodowała.
Pomiędzy poszczególnymi falami nalotów mężczyźni chodzili na górę aby ugasić ewentualne pożary. Przymocowywali zasłony osłaniając nimi zniszczone wybuchami okna. Niektóre zdejmowali, aby nie zajęły się płomieniami od iskier i nie podpaliły mieszkań.
Kiedy od czterdziestu pięciu minut nie słychać było samolotów, wyszliśmy z piwnicy na zewnątrz. Nie mogliśmy uwierzyć własnym oczom, wszędzie pożary, dym zapierał nam oddech. Nasz dom wprawdzie jeszcze stał, ale wciąż słychać było eksplozje i dzwięki przypominające serie z karabinów maszynowych. Czy to były tylko odgłosy płomieni, czy jednak zapach nas nie mylił i wybuchały pancerfausty składowane w pobliżu szkoły oraz amunicja w spichlerzu Goldfarba?
Z powodu ogromnego żaru oraz coraz większego zadymienia musieliśmy się wydostać ze starego miasta. Mieliśmy nadzieję, że na zewnątrz, wśród ostałych budynków znajdziemy jakieś schronienie. Wzieliśmy nasz zapakowany wózek z szopy i ruszylismy w stronę osiedla, do mojego wujka mieszkającego przy Bismarckweg (ul.Wielkopolska). Wspinając się Johanisstrasse (ul.Chrobrego) musieliśmy się zatrzymać – nie tylko przez żar i dym, ale przez powstałą burzę ogniową. Przejście było niemal niemożliwe.
Całe śródmieście stało się morzem ognia. Nie dało się rozróżnić żadnych szczegółów."
żródło FB:Stargard in Pommern (W.S)
Na końcu Rosenberg i Beguinenstr znajdował się kiedyś Fabians Gasse. Istnieje do dziś, choć już nie jako ulica publiczna, między domami przy Beginenstraße 3 i 4 i prowadzi do kościoła św. Nie da się już ustalić, czy jej nazwa pochodzi od duchownego, który w przeszłości mieszkał w Stargardzie i być może rezydował przy tej ulicy. Byłaby to pewna osobliwość, gdyż w innych miejscach Stargardu spotykamy starsze nazwy wywodzące się od duchownych.
Lemde in feinen Stet finer Straßennamen weist nach, daß der Stet tiner Rosengarten diese Bezeichnung erst er- halten habe, nachdem dort die Beginen ihren Wohnsis genommen hatten. Und auch in Star- gard ist es kein Zufall, daß der Rosenberg am obern und untern Ende von einer Kleinen und Großen Beginenstraße begrenzt wird. Die Beginen waren bekanntlich der erste weltliche Frauenverein zu frommen Zwecken. Man sagt ihnen aber nach, daß sie nicht immer fromm waren und gern auf Rosenpfaden wan- delten. In so hoher Blüte einst die Rosen- fymbolit zur Zeit der Minnefänger gestanden. haben mag, man hatte doch sehr bald be greifen gelernt, daß schöner als Rosen und Tulpen und Nellen find Lippen, die küffen und fosen, bevor sie welken. Und mit dem Sinn" bild der Liebe verband man recht sinnliche Begriffe, und man verhüllte mit dem Rosen- namen wie mit den andern Blumennamen gern Dinge, die man mit dem wahren Namen nicht immer benennen mochte.
An der Ede des Rosenbergs und der Be gthenstraße gab es früher eine Fabians. gaffe. Sie besteht auch heute noch, wenn auch nicht mehr als öffentliche Straße, zwi schen den Häusern Beginenstraße 3 und 4 und führt hinauf zur Johanniskirche. Ob ihr Name von einem Geistlichen herzuleiten ist, der vor übergehend in Stargard geweilt und vielleicht auf dieser Ede gewohnt hat, läßt sich nicht mehr nachweisen.
,De leiwen Pommern"
von Lieselotte Clemens Gudrun Massaeus
Ueber Stargarder
Straßen- und Flurnamen.
Von Dr. Martin Hasenjaeger.
(W.S)