Historia Żukowa nierozłącznie wiąże się z zakonem Sióstr Norbertanek. Osadził je tutaj książę Gdańsko-Pomorski Mściwoj I, sprowadzając w 1209 roku ze Strzelna na Kujawach. Siostry osiadły pierwotnie w ciasnej dolinie, tam gdzie rzeczka Stolpa wpływa do Raduni, wznosząc następnie siedzibę konwentu w Żukowie. Klasztor dobrze zasłużył się Kaszubom i Pomorzu prowadząc między innymi szkołę dla dziewcząt z domów szlacheckich i patrycjatu gdańskiego, a od XIV wieku również dla chłopców.



Norbertanki utraciły swe majętności z chwilą pierwszego rozbioru Polski. Wkrótce władze pruskie zamknęły też nowicjat, a w 1834r. klasztor uległ kasacie. Ostatnia zakonnica zmarła w 1862r. Po kasacie klasztoru kościół poklasztorny został przekazany miejscowej parafii, a zabudowania klasztorne przeznaczono do rozbiórki. Ocalały jedynie: budynek gotycki z salą o krzyżowym sklepieniu wspartym na ośmiobocznym filarze, dobudowana w XIX wieku plebania, stajnia i wozownia z 1888r., gdzie mieści się Muzeum Parafialne i figura św. Norberta z ok. 1800r., stojąca na dziedzińcu.



Żukowski kościół poklasztorny jest najstarszym zabytkiem architektonicznym na Kaszubach, kryjącym wiele cennych dzieł sztuki z XIV-XVIII w. Największą wartość ma późno gotycki ołtarz z tzw. szkoły antwerpskiej. Ołtarz główny, z obrazem Wniebowzięcia N.M.P. z warsztatu wybitnego gdańskiego malarza Hermana Hana, pochodzi z pierwszej połowy XVII w.. Najstarszym zabytkiem kościoła jest krzyż wiszący nad wejściem do zakrystii pochodzi z końca XIV wieku. W kościele znajduje się gotycka rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem a w kaplicy obok zakrystii alabastrowa płaskorzeźba Pokłon Trzech Króli. Zabytki barokowe: niebiesko polichromowana tęcza, ambona, konfesjonały, wspaniała balustrada chóru i wiele innych detali wyposażenia łącznie z architekturą obiektu stawiają żukowski kościół poklasztorny w rzędzie najcenniejszych zabytków Pomorza.



Za: