Po wprowadzeniu na terenach galicyjskich autonomii i polskiego języka urzędowego narastały konflikty pomiędzy lokalną ludnością polską i niemiecką. Władze Białej Krakowskiej podjęły starania w kierunku oderwania się od Galicji i wcielenia do Śląska Austriackiego. Wystosowano petycje do instytucji we Wiedniu z nadzieją na pozytywny skutek. W tym czasie na terenie Białej narasta ruch narodowościowy na czele, którego stali bialski notariusz dr. Edward Stiasny i ks. Stefan Kossecki.
Ośrodkiem polskości w zdominowanym przez Niemców mieście stała się utworzona z ich inicjatywy Czytelnia Polska, zajmująca się propagowaniem kultury polskiej i krzewieniem polskiej świadomości narodowej, pełniąc równocześnie rolę pierwszej biblioteki publicznej w Białej Krakowskiej.
Działająca wokół czytelni grupa działaczy, przy wsparciu Towarzystwa Szkoły Ludowej oraz osobistemu wstawiennictwu Adama Asnyka i zaangażowaniu ks. Stanisława Stojałowskiego, tworzyła nowe polskie placówki oświatowe
W 1893r., zakupiono dzięki darom społeczeństwa polskiego neobarokową kamienicę przy dawnym Franzensplatz, obecnie Plac Wolności 2, gdzie umieszczono bibliotekę publiczną Czytelni Polskiej. W rok swojego istnienia bibliotek mogła poszczycić się pokaźnym zbiorem książek. Wypożyczano wówczas 3000 tomów, z czego 1020 książek polskich i 370 niemieckich, co było całkiem pokaźnym zbiorem książnicy.
W placówce , jako ważnym ośrodku polskości, znalazło się również miejsce dla innych organizacji patriotycznych tj.: koło Towarzystwa Szkoły Ludowej, gniazdo "Sokoła", Stowarzyszenie Zawodowe Robotników Manufakturowych i Fabrycznych oraz Rękodzielników, chrześcijańskie związki zawodowe związane z ks.St.Stojałowskim, Konsumy oraz Scena Robotnicza i teatru pod auspicjami PPS. Wspomina o tym umieszczona na budynku tablica pamiątkowa. Odbyło się tu wiele manifestacji, a także imprez narodowych i robotniczych.
Działała z przerwami do 1950r.,kiedy z przyczyn politycznych została zamknięta przez ówczesne nieprzychylne jej władze miejskie.
