 | Kresy › woj. mazowieckie › Warszawa › Śródmieście - Stare Miasto › pl. Zamkowy › Plac Zamkowy 1-13 |
8 sierpnia 2020 , Warszawa - Stare Miasto. Plac Zamkowy 1 - 13
W tle wieża kościoła św. Marcina
|
Na stronie od 2009 wrzesień
16 lat 9 miesięcy 2 dni |
Plac Zamkowy 1/13 – kompleks czterech kamienic na warszawskim Starym Mieście, w skład których wchodzą: kamienica Szpitalna, kamienica Krzysztofowiczów, kamienica Dyndy oraz kamienica Pod Pelikanem .
W roku 1944 zostały zburzone do piwnic. Po odbudowaniu posiadają wspólny adres. Do tego czasu miały różne adresy:
* Kamienica Szpitalna – nr 9
* Kamienica Krzysztofowiczów – nr 11
* Kamienica Dyndy – nr 13a
* Kamienica Pod Pelikanem – nr 13b
Kamienica Szpitalna
Początkowo drewniany dom. W 1583 r. został spalony. Odbudowany z murowanym trakt em przednim. W 1670 r. gruntownie przebudowany. W 1944 r. zburzony do piwnic, odbudowany w 1960 r. z przywróceniem postaci zbliżonej do stanu z pierwszej połowy XIX wieku. Wpisany do rejestru zabytków (nr 625).
Kamienica Krzysztofowiczów
Początkowo dom drewniany parterowy z poddasze m. Przebudowany w pierwszej połowie XVIII w. W 1944 r. zburzony. Odbudowany w 1960 r. w nawiązaniu do stanu sprzed 1944 r. zachowującego wygląd z XVIII w. Wpisany do rejestru zabytków (nr 626).
Kamienica Dyndy
Pierwotnie dom drewniany. Przebudowana na początku XVIII w. W końcu XVIII w. należała do kupca Michała Roeslera, właściciela również sąsiedniej kamienicy nr 13b. Od tego czasu obie stale w rękach jednego właściciela, w XIX w. połączone (znajdowały się pod wspólnym numerem porządkowym). Od końca XVII w. mieściła się tu gospoda. Zburzona do piwnic 1944, odbudowana 1957-59 r. Wpisany do rejestru zabytków (nr 627).
Kamienica Pod Pelikanem
Zbudowana przed 1705 r. Początkowo drewniana. W 1944 r. zburzona. Odbudowana w 1960 r. w nawiązaniu do wyglądu sprzed zniszczenia, zachowującego cechy z XVIII w.
Współczesność
Obecnie na terenie kamienic znajdują się lokal e użyteczności publicznej: Warszawskie Centrum Informacji Turystycznej, Galeria Sztuki, Pub&Restaurant Królewski.
Na placu znajduje się kolumna króla Zygmunta III Wazy z 1644, najstarszy i symboliczny dla miasta pomnik (dzieło Clemente Molliego). We wschodniej pierzei placu stoi bryła zrekonstruowanego po zniszczeniach II wojny światowej Zamku Królewskiego, rezydencji książąt mazowieckich, a następnie królów Polski i wielkich książąt Litwy z XVI-XVIII wieku, zbombardowanej i wysadzonej w powietrze przez hitlerowców w czasie II wojny światowej. W roku 1949 plac został połączony schodami ruchomymi z nowo powstałą Trasą W-Z. Przebiegający pod placem Zamkowym tunel Trasy W-Z oraz jej wiadukt (prowadzący do mostu Śląsko-Dąbrowskiego) powstały w miejscu zniszczonego w czasie działań wojennych wiaduktu Pancera, w latach 1844-1864 stanowiącego zjazd z placu nad Wisłę, później pełniącego funkcję łącznika Krakowskiego Przedmieścia z I Mostem na Wiśle i prawobrzeżną częścią miasta. W roku 1907 wiadukt zmodernizowano na potrzeby obsługi tramwajów elektrycznych, które pojechały nim niecały rok później.
Plac ten był widownią wielu dramatycznych scen z historii Polski. Odbywały się tutaj manifestacje patriotyczne, w okresie poprzedzającym wybuch powstania styczniowego. 27 lutego 1861 od kul rosyjskich poległo pięciu powstańców. 8 kwietnia 1861 roku pięć rot piechoty i dwa szwadrony jazdy rosyjskiej (w sumie około 1300 ludzi), dowodzone przez generała Stiepana Aleksandrowicza Chrulewa dokonały tutaj krwawej masakry cywilnej ludności Warszawy, w wyniku czego zginęło ponad 100 osób.