Za studium historycznym:

"Zespół ogrodów użytkowych, własność Schaffgotschów (do 1945 r.), położony w widłach Młynówki. Założony w 1819 r. z inicjatywy hrabiego Leopolda Gottharda na miejscu pól uprawnych. Z historycznej zabudowy zespołu (oranżeria, oficyny gospodarcze, cieplarnie, winiarnia, kotłownia, dom pompy wodnej zbudowany według proj. A. Malickcha, rozebrany po 1945 r.) zachowała się oranżeria. Po 1945 państwowe zakłady upraw i przetwórstwa wa-rzyw i owoców. Obecnie na terenie ogrodów użytkowych, po parcelacji założono prywatne ogródki warzywne i boisko sportowe.



a. Oranżeria Schaffgotschów, ob. dom. Zbudowana około 1820, późny klasycyzm, według częściowo zrealizowanego projektu architekta A. Malickcha, kierownika urzędu bu-dowlanego Schaffgotschów. Wnętrze budynku mieściło salon oraz po jego obu stronach po-mieszczenia użytkowe (suszarnia, wyciskarnia, cieplarnia). W trakcie tylnym urządzono poko-je mieszkalne dla służby ogrodniczej.

Przebudowa około 1880 r. według projektu architekta Bockscha, wykonanego w 1878 r. Po pożarze w 1921 r. odbudowana w latach dwudziestych XX w. według projektu z 1921 r. nie-zidentyfikowanego architekta. Wtedy także południową część budynku przystosowano do celów mieszkalnych i urzędowych. Mur., szkło.

Stan zachowania: zły.

Zalecenia konserwatorskie:

Opracowanie programu użytkowego, częściowo nawiązującego do historycznej funkcji (np. w salonie środkowym kawiarnia a w przeszklonej, północnej części budynku oranżeria). Propo-nowane wpisanie obiektu do rejestru zabytków architektury.

Do zachowania:

— zwarta, dwukondygnacyjna, wydłużona bryła budynku,

— czterospadowy dach o ceramicznym pokryciu,

— symetryczny układ i prostokątny wykrój okien,

— trzykondygnacyjny ryzalit środkowy, zwieńczony profilowanym, trójkątnym naczółkiem, pod którym półkolista nisza; kamienny opaskowy portal zwieńczony gzymsowym naczół-kiem,

— szklana ściana północnej części elewacji frontowej.

W przypadku wymiany stolarki okiennej, wskazane stosowanie krzyżowego układu szczeblin.



b. Teren ogrodów użytkowych, ob. ogródki i boisko sportowe.

Stan zachowania: zły.

Zalecenia konserwatorskie:

— proponowane wpisanie terenu dawnych ogrodów Schaffgotschów do rejestru zabytków,

— opracowanie projektu użytkowego,

— wskazane uporządkowanie zdewastowanego i zaśmieconego terenu,

— do zachowania znaczący fragment murowanego ogrodzenia,

— zachować oficynę gospodarczą (ptaszarnię ?) na północ od bocznej elewacji oranżerii,

— zachować rozwidlone koryto Młynówki, wymagające oczyszczenia i nawodnienia."