starsze
nowsze
1
1+
2-
2
2+
3-
3
3+
4-
4
4+
5-
5
5+
6-
6
oceń zdjęcie | skomentuj ocenę | 2 głosy | średnia głosów: 6

Kresy woj. mazowieckie Warszawa Śródm. Południowe al. Na Skarpie Muzeum Ziemi Polskiej Akademii Nauk (drugi budynek)

1934 , Zejście do podziemi. Źródło: Światowid. 1934, nr 13

Skomentuj zdjęcie
Ewqa100
Na stronie od 2017 styczeń
9 lat 5 miesięcy 24 dni
Dodane: 7 marca 2026, godz. 23:22:57
Rozmiar: 983px x 1288px
Licencja: Public Domain
Aparat: 15.0
1 pobranie
80 odsłon
6 średnia ocen
Poprzednie i następne zdjęcia Ewqa100
Obiekty widoczne na zdjęciu
Architekt: Bohdan Pniewski
Zbudowano: 1781/1934-1935
Dawniej: Willa Pniewskiego, Loża Masońska, Muzeum Zoologiczne
Zabytek: 338

Willa Pniewskiego - obecnie stanowi część Muzeum Ziemi Polskiej Akademii Nauk.



Pierwotnie był to pawilon 

https://pl.wiki..._maso%C5%84ska"
>loży masońskiej wzniesiony  według projektu Szymona B. Zuga, w ogrodzie „Na Górze” , z przeznaczeniem dla księcia podkomorzego Wielkiego Księstwa Litewskiego - Kazimierza Poniatowskiego. Od strony obecnej alei posiada dwie kondygnacje, po stronie przeciwnej - trzy, ze względu na usytuowanie na zboczu jaru. Po obu stronach istnieją kolumny (łącznie szesnaście), które tworzą zadaszone galerie. Za kolumnadą parteru zajdował się otwarty salon letni, na piętrach - salę taneczna z obiegającą ją galerią.

Na przełomie XIX i XX w., upadły założenia ogrodowe i wówczas do pałacyku przylgnęła nazwa Loży Masońskiej, której istnienie budzi niejakie watpliwości, jednak prawdopodobieństwo że była istnieje, a jej wielkim mistrzem był podobno ks. Antoni Jabłonowski. Później było w tym miejscu muzeum zoologiczne urządzone przez rodzinę Branickich. Do 1933 roku właścicielem był Stefan Potocki, który następnie sprzedał całość architektowi prof. Bohdanowi Pniewskiemu. Ten przebudował gruntownie obiekt w latach 1934-35. Architekt zachował duże partie elewacji zachodniej. Efekty zniszczeń wojennych usunięto w latach 1948-49. Architekt zamieszkiwał willę, z wyjątkiem II wojny światowej, aż do śmierci w 1965.

W czasie wojny Pniewski brał udział w tajnym nauczaniu, jak również zasiadał w jury tajnych konkursów, organizowanych z myślą o odbudowie kraju. W kolejnym roku budynek przekazano Muzeum Ziemi, częściowo przekształcając wnętrza. 

Lewy górny narożnik willi wyróżnia pole o nieregularnym obrysie z inskrypcją "SCANDIUS/ DD AR/ FZ/ TAM :RC+ CO" oznacza – „Pnący się przebudował świątynię masonów i zamieszkał w niej”. Pnący, to oczywiście Pniewski. Wewnątrz willi na marmurowej płycie klatki schodowej widoczna jest plama krwi osłonięta szklaną szybą i tablica z napisem: "Utrwalone w marmurze ślady krwi przelanej przez nieznanego Powstańca Warszawy w 1944 roku". To krew nieznanego powstańca z AK prawdopodobnie z plutonu „Torpedy” utrzymującego dom do 17 września. Dwa kolejne takie ślady znajdują się w pobliżu okna. Druga tablica zaś upamiętnia poległych żołnierzy kompanii „Reda” baonu „Miłosz” 72 pp., 28 dp AK.


al. Na Skarpie
więcej zdjęć (620)