Ratusz A - to najbardziej reprezentacyjny budynek Muzeum Częstochowskiego. Architektoniczny projekt obiektu opracował Franciszek Reinstein. Powstał w roku 1826 dla potrzeb administracji powiększającego się, poprzez połączenie Starej i Nowej Częstochowy, miasta. Zbudowany został w stylu późnoklasycystycznym, na planie kwadratu z dwoma bocznymi pawilonami mieszczącymi odwach i nieistniejący dziś areszt. Przez ponad sto lat był siedzibą administracyjnych władz miejskich. W 1967 r. został przekazany muzeum miejskiemu. W 2006 roku budynek Ratusza został poddany gruntownym remontom w wyniku których, przystosowano go dla potrzeb osób niepełnosprawnych i wyposażono w windę. Dobudowano w nim także wieżę widokową, z której można oglądać panoramę miasta. Budynek jest wpisany na listę obiektów zabytkowych: nr rej. 271/60 z 11.03.1960 r. i 8/78 z 13.02.1978 r.

Obecnie w budynku mieści się stała wystawa historyczna pt.: „Dzieje miasta Częstochowy - Etap I: Od pradziejów do końca XVIII wieku; Etap II: Od 1793 do 1921 roku”. Ponadto realizowane są tu wystawy czasowe w cyklu „Gabinet wybitnych częstochowian” oraz prezentacje artystyczne młodych twórców w „Galerii Poddasze”.

Pierwsze muzeum w Częstochowie powstało w 1905 roku pod nazwą - Muzeum Higieniczne .W 1909 roku otworzyło ono stałą siedzibę w secesyjnym pawilonie w parku im. St. Staszica, nieopodal Jasnej Góry. W roku 1923 przejęte zostało przez władze miasta i zmieniło nazwę na Miejskie Muzeum Krajoznawcze i Higieniczne.