Gotycki świecznik siedmioramienny z 1327 roku - jest jedynym w Polsce i jednym z pięciu na świecie zachowanych gotyckich kandelabrów. Posiada imponujące wymiary: wysokość - 4 m, rozpiętość ramion - 380 cm, waga - ponad 900 kg[2]. Ufundowany został, mocą zapisu testamentowego, przez dziekana kapituły kołobrzeskiej Gotfryda de Wida. Odlał go z brązu w 1327 metodą wosku traconego Jan Apengeter. Świecznik doznał niewielkich uszkodzeń podczas wojny siedmioletniej (1756-63) oraz kampanii napoleońskiej (1807). W czasie II wojny światowej świecznik został rozmontowany i schowany w jednym z pomieszczeń gospodarczych kościoła. Tam też został w latach pięćdziesiątych XX w. przypadkowo odnaleziony przez polskich robotników, którzy nie zdjąc sobie sprawy z wartości dzieła sprzedali je na złom. Niemal w ostatniej chwili kandelabr został uratowany przez Jana Frankowskiego, który wykupił go ze składowiska złomu. Po konserwacji w Warszawie świecznik był eksponowany w Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku, a w 1981 wrócił do kołobrzeskiej katedry. Podstawa świecznika wsparta jest na trzech smoczych głowach z których każda osadzona jest na grzbiecie lwa. Podstawę tę (w kształcie odwróconej misy) obiegają dwa napisy: dolny odnosi się do fundatora świecznika, a górny do jego wykonawcy. Kolumna świecznika ozdobiona została liliami, liścmi winnej latorośli oraz wizerunkami dwunastu apostałów i czterech skrzydlatych aniołów. Swoim kształtem kołobrzeski świecznik nawiązuje do wyglądu żydowskiej menory. Różni się od niej materiałem z jakiego został wykonany (brąz zamiast złota) oraz faktem że składa się on z kilku części (menora powinna być wykuta z jednego kawałka metalu). Świecznik niesie ze sobą rozbudowany program ideowo-symboliczny. Siedem płonących świec świecznika to siedem darów Ducha Świętego. Winna latorośl oplatająca kolumnę i ramiona świecznika to nawiązanie do słów Chrystusa: "Jam jest krzew winny, a wy latoroślami". Lilie u podstawy świecznika to symbol nieśmiertelności. Trudna do interpretacji jest podstawa świecznika z wizerunkami lwów i smoków. Dotychczas nie udało się tych wizerunków jednoznacznie wyjaśnić.

Źródlo