Kaplica cmentarna pw. św. Gertrudy w Ośnie Lubuskim stanowi wyjątkowo cenny przykład architektury gotyckiej o spójnej, niezmienionej formie. Należy do jednych z nielicznych obiektów związanych ze średniowiecznym szpitalnictwem w regionie.

Historia
Kaplica została wybudowana w XV wieku poza murami miejskimi, na terenie przedmieścia frankfurckiego, jako element kompleksu szpitalnego. W okresie reformacji została przejęta przez protestantów. Cmentarz, który ją otacza pełnił funkcję głównej nekropolii miejskiej od XVIII wieku. Obecnie kaplica pozostaje własnością komunalną, cmentarz jest nieczynny.

Opis
Kaplica usytuowana jest około 200 m na północny-zachód od ścisłego centrum, na terenie cmentarza otoczonego kamiennym murem. Ta późnogotycka budowla jest orientowana. Jest to obiekt murowany z cegły, założony na planie prostokąta z trójbocznie zamkniętym prezbiterium, jednoprzestrzenny. Wzmocniona przyporami bryła nakryta jest dwuspadowym dachem, załamanym nad prezbiterium. Okna oraz portal zamknięte łukiem ostrym, o ceglanych, profilowanych ościeżach. Szczyt zachodni jest artykułowany wysokimi blendami i zwieńczony sterczynami. Nad wnętrzem znajduje się drewniany strop.

Zabytek dostępny. Możliwość zwiedzania po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym.

Oprac. Marta Kłaczkowska, OT NID w Zielonej Górze, 20.11.2014 r.