Wieża ciśnień w Katowicach-Szopienicach stanowi cenny i reprezentatywny dla regionu zabytek architektury przemysłowej wyróżniający się w krajobrazie dzielnicy. Jest jedną z około pięćdziesięciu zachowanych w województwie śląskim wież ciśnień.

Historia

Zadaniem wież ciśnień było zapewnienie stabilnego ciśnienia w wodociągu oraz gromadzenie rezerwy wody. Zasadnicza część wież, mieszcząca zbiornik wodny znajdowała się na szczycie. Na miejsce wybudowania wież ciśnień zwykle wybierano najwyższe możliwe miejsce. Zachowane w województwie śląskim wieże ciśnień pochodzą przede wszystkim z lat 1871-1935 i stanowią ciekawe zabytki techniki wodociągowej. Wieże wodne należały do miejskich, przemysłowych i kolejowych sieci wodociągowych. Powstałe na Górnym Śląsku wieże charakteryzują się uproszczoną formą i kształtem zbliżonym do „kielicha”. Ponadto wyróżnia je oryginalność konstrukcji i sposobu budowania. Wykazują się starannie opracowanymi elementami architektonicznymi. Część wież ciśnień w latach 60. i 70. XX w. została rozebrana. Większość zachowanych jest dzisiaj nieużytkowana.

Wieża ciśnień w Szopienicach wchodzi w skład zespołu obiektów dawnej huty cynku wzniesionych w latach 1908-1912 jako część kompleksu produkcyjno-przetwórczego metali kolorowych należącego do Gwarectwa Spadkobierców Gieschego. Zabudowania huty zostały zaprojektowane przez wybitnych niemieckich architektów Emila i Georga Zillmanów z Charlottenburga. Zostali oni sprowadzeni na Śląsk przez Antona Uthemanna, ówczesnego dyrektora koncernu Spadkobierców Gieschego. Wzniesienie wieży ciśnień datowane jest na 1912 r. i być może również została ona zaprojektowana przez Zillmanów. Swoją formą i ukształtowaniem bryły jest zbliżona do wieży wodnej w Giszowcu.

Opis

Wieża jest usytuowana na terenie zabytkowego kompleksu Huty Metali Niezależnych. Jest to obiekt wzniesiony z żelbetu z drewnianymi belkami na stropach. Został założony na planie ośmioboku. Ma wysokość 35 metrów. Przekrywa go dach namiotowy pokryty czerwoną dachówką. Podstawa wieży jest szersza. Została podzielona pionowymi występami i umieszczono w niej prostokątny otwór wejściowy. W smukłym trzonie w górnej i dolnej części znajdują się niewielkie otwory okienne o zakończeniach w formie ściętych narożników. Partia górna wsparta na wspornikach dorównuje szerokością części przyziemia. Umieszczono w niej, pod częścią dachu, po trzy, niewielkie, prostokątne okna znajdujące się na każdym z boków. Wewnątrz był zainstalowany stalowy, okrągły pojemnik. Całość założenia przypomina gotycki obiekt fortyfikacyjny. Obiekt dostępny dla zwiedzających z zewnątrz.

Oprac. Sabina Rotowska, OT NID w Katowicach.

Źródło:

(CC BY-NC-ND 3.0)

Huta Metali Nieżelaznych Szopienice Spółka Akcyjna − huta istniejąca od 1834 w katowickiej dzielnicy Szopienice. Jest największym w Polsce producentem wyrobów walcowanych z miedzi i mosiądzu - taśm, blach, krążków oraz rurek cienkościennych. Jej początki sięgają 1834 roku, kiedy to firma Bergwerksgesellschaft Georg von Giesches Erben uruchomiła w Szopienicach hutę cynku "Wilhelmina". Po rozbudowie, na początku XX wieku huta stała się największym na Śląsku producentem metali nieżelaznych i największym ośrodkiem produkcji kadmu na świecie. Od 1972 w obrocie handlowym funkcjonuje jako Huta Metali Nieżelaznych "Szopienice". W 2000 huta działając dotąd jako przedsiębiorstwo państwowe została skomercjalizowana, a nowo powstała spółka akcyjna stała się częścią grupy kapitałowej Impexmetal SA, zaś w 2005 weszła w struktury grupy kapitałowej Boryszew SA. 26 września 2008 Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy w Warszawie uchwałą zdecydowało, o tym, że Huta Metali Nieżelaznych "Szopienice" Spółka Akcyjna zostanie rozwiązana i rozpocznie się proces jej likwidacji. W listopadzie 2008 sąd wstrzymał likwidację spółki na wniosek Skarbu Państwa. 13 listopada 2011 częściowo spłonął zabytkowy budynek dawnej dyrekcji huty "Uthemann" (cechownia) przy ul. ks. Woźniaka[

Obszerna informacja na temat zakładu :