Cieplice Śląskie-Zdrój (niem. Bad Warmbrunn) – uzdrowisko w Jeleniej Górze w województwie dolnośląskim, w latach 1935-1976 samodzielne miasto.

Od XIV wieku do 1945 r. własność rodziny Schaffgotschów (w 1935 r. stały się miastem).

W czasach nowożytnych osada stała się znana na Śląsku i poza nim. Do tutejszych wód leczniczych zjeżdżało wielu znanych ludzi, m.in.: John Quincy Adams (późniejszy prezydent Stanów Zjednoczonych), Johann Wolfgang Goethe, królowa Marysieńka, księżna Izabela Czartoryska, książę Stanisław Poniatowski (bratanek króla), poeta Wincenty Pol.

Od XVII w. po spaleniu się zamku Chojnik, tutejszy pałac (wielokrotnie przebudowywany) stał się główną rezydencja cieplickich Schaffgotschów.

W 1945 r. miasto zostało włączone do Polski pod nazwą Cieplice Śląskie - Zdrój. Dotychczasowych mieszkańców wysiedlono do Niemiec.

2 lipca 1976 Cieplice zostały włączone do Jeleniej Góry.



Info za [

Wikipedia]

Kościół parafialny ewangelicki, p. w. Zbawiciela, pl. Piastowski. Wpisany do rejestru zabytków: pod nr rej. 1136 z dn. 10.10.1964 r.
Murowany, tynkowany, salowy; wzniesiony w latach 1774 1779 według projektu Demusa, architekta z Jeleniej Góry, wieża pochodzi z 1779 r. Świątynię zbudowano w stylu późnego baroku o orientacji wiedeńskiej. Ambona, prospekt organowy i ołtarz główny — 1780 r., wykonanie — warsztat Wagnerów, artystów z Jeleniej Góry.
Pierwszy kościół ewangelicki wzniesiono w tym miejscu z drewna w latach czterdziestych XVIII w. Jednocześnie przy kościele założony został cmentarz, który otoczono murem. W 1744 r. obok drewnianej wówczas świątyni zbudowano murowany dom parafialny oraz drewniany budynek szkoły parafialnej. Remonty bieżące kościoła barokowego przeprowadzane były w latach 1935 1941 oraz 1978 1979 (częściowa wymiana tynków elewacji, ma-lowanie, odgrzybienie murów części wschodniej). W latach osiemdziesiątych XX w. rozebrano kamienne kaplice grobowe, część kamiennego muru cmentarnego od wschodu, wschodnią część cmentarza zlikwidowano a na jego miejscu założony został parking, skwer i pawilony handlowe. (za Studium Konserwatorskim)

Ulica stanowiąca trzon układu urbanistycznego Cieplic. Jej zabudowę zapoczątkowało wzniesienie w XVI lub XVII w. renesansowego pałacu Schaffgotschów. Przed fasadą pałacu założono plac zamkowy (Schlossplatz) z szpalerem drzew (ob. środkowa część ulicy Piastowskiej). Ulica spełniała wówczas funkcję drogi komunikacyjnej między Cieplicami a Sobieszowem, gdzie znajdował się zamek Chojnik i ordynacja majątku Schaffgotschów.
W 4 ćw. XVIII w. w związku z rozbudową pałacu w Cieplicach do obecnych rozmiarów dużej rezydencji, powstał nowy plac zamkowy, który dał początek kolejnemu etapowi rozwoju przestrzennego ulicy. Około połowy XVIII w., przy środkowej części dzisiejszej ulicy, założono zespół kościoła ewangelickiego. Gdy w latach 1781 1783 pomiędzy wsią Malinnik a Cieplicami wytyczono nową drogę do Jeleniej Góry (ob. ul. Wolności), prowadzący do niej plac Piastowski przejął funkcję głównego traktu komunikacyjnego Cieplic. Rozpoczęto zabudowywanie obu pierzei ulicy w kierunku wschodnim. Powstawały tam głównie zajazdy i hotele, początkowo (XVIII/XIX w.) jednokondygnacyjne wykonane z drewna i konstrukcji ryglowej, w drugiej połowie XIX w. i na początku XX w. zastąpione budynkami murowanymi dwu— i trzykondygnacyjnymi.
Zabudowa starszej, zachodniej i środkowej części ulicy (vis a vis pałacu Schaffgotschów i zespołu kościoła ewangelickiego) pochodzi głównie z XVIII w. z późniejszymi przebudowami.
Charakter zabudowy pl. Piastowskiego, obecnie typu miejskiego (XVIII i XIX w.); mieszany pod względem zarówno zwartości zabudowy ulicy jak i wysokości budynków, z przewagą dwu i trzykondygnacyjnych. Są to dawne pensjonaty, zajazdy, hotele oraz budynki użyteczności publicznej (m. in. poczta, urzędy), w części także kamienice mieszkalne.

Studium historyczno - urbanistyczne 2002

Część starej, zapewne jeszcze średniowiecznej drogi z Wojcieszyc do Jeleniej Góry przez Cieplice. W 4 ćw. XVIII, gdy wytyczono prowadzącą do Jeleniej Góry obecną ul. Wolności, ranga Starej Drogi Do Jeleniej Góry spadła do roli drogi lokalnej. Jeszcze do 1945 r. funkcjonowały dwie stare nazwy ulicy: jej zachodnia część Der Sand od piaszczystego w tym miejscu podłoża oraz wschodnia część Alte Strasse nach Hirschberg.
Zabudowa (z XVIII, XIX, pocz. XX w.) mieszana: luźna i częściowo zwarta, o zróżnicowanych ilościach kondygnacji (od jednej do trzech) i o niejednolitej pod względem typu formie (zabudowa typu miejskiego i podmiejskiego).

Studium historyczno - urbanistyczne 2002