Miasto założone na miejscu osady słowiańskiej, posiadające od wieku XIII prawa miejskie, otoczono kamiennym murem obronnym w r. 1319. Wstęp do grodu zabezpieczały bramy : Kłodzka, Wodna a od 1580 r. również Nowa i liczne wysokie baszty zbudowane na rzucie kwadratowym.
Bystrzyca Kłodzka to jedno z niewielu miast, które do dnia dzisiejszego prawie w całości zachowały średniowieczny pierścień murów obronnych wraz z wbudowanymi do nich basztami i bramami. Malowniczo otaczają stare miasto, nie zachował się jedynie zachodni fragment obwarowań. Mury obronne pochodzą z 1319 roku i zostały ufundowane przez bystrzyckiego wójta Jakuba Rückera. Kamienne, grubości 1 m, częściowo włączone w powstające przy nich budynki, od strony wschodniej i południowej ich forma narzucona została przez specyficzne ukształtowanie terenu w postaci stromej, wysokiej skarpy. Skarpę wzmocniono kamiennym murem podpartym od strony zewnętrznej gęsto rozstawionymi przyporami, osiągając znaczną ich wysokość, sięgającą powyżej 10 m od poziomu przebiegającej pod nimi ul. Miedzyleśnej. Dzięki temu miasto nie wymagało dodatkowego zabezpieczenia fosą od tej strony budując ją tylko od zachodu i północy. Za wzniesienie miejskiej fortyfikacji obronnej król J. Luksemburczyk przyznał miastu już w 1319 r. pełną samodzielność prawną, co postawiło Bystrzycę w rzędzie miast królewskich.
Mury miały w obwodzie 1580 metrów.
W 1570 roku część murów się zawaliła. Rozbiórkę fortyfikacji rozpoczęto w r. 1840.
Do najciekawszych zachowanych fragmentów należą : wieża Bramy Wodnej, wieża Bramy Kłodzkiej oraz zaadaptowana w 1843 r. na dzwonnicę kościelną Wieża Rycerska. W części murów wkomponowanych w budynek starego więzienia zachowały się proste formy kamienne obramienia otworów okiennych, z których część została później zamurowana. Również w murze tego budynku zachowały się dwa elementy kamienne w formie nieregularnych ciosów z wykutymi datami 1664 i 1752.
Niezwykle malownicze resztki murów w Bystrzycy remontowano i konserwowano m.in. w latach 1960-1962.
Plan Bystrzycy Kłodzkiej z lat 60-tych XX w z zaznaczonym systemem murów obronnych (pochodzących z 1319 r.) wraz z bramami - Kłodzką (1), Wodną (2), wybudowaną w 1580 r. Nową (3) oraz z zaadaptowaną na dzwonnicę kościelną Wieżą Rycerską (4).
Gmina Bystrzyca Kłodzka korzysta z przyznanych przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego środków na dofinansowanie prac konserwatorskich. W 2012 r. prace konserwatorskie objęły ok. 420 mkw muru kamiennego i ok. 352 mkw muru ceglanego południowo-wschodniej części systemu murów obronnych miasta.
Warto odwiedzić Bystrzycę Kłodzką i naocznie przekonać się o niepowtarzalnym uroku zachowanych murów miejskich.
Źródła :1."Mury obronne miast Dolnego Śląska"- wyd. Zarząd Okręgu PTTK - Komisja Opieki nad Zabytkami, opracowanie i plan - M. Przyłęcki
