Osada wymieniana jest już w źródłach pisanych w XII w. Prawa miejskie posiadała przed 1258 r. W końcu XIII w. książę Bolko I Świdnicki nakazuje otoczyć miasto murem obronnym.
W wyniku późniejszej XIV i XV -wiecznej rozbudowy powstaje potężny dwupierścieniowy zespół kamiennych murów miejskich z czterema bramami : Świdnicką, Wrocławską, Ząbkowicką i Wodopojową, oraz licznymi półokrągłymi basztami łupinowymi w pierścieniu wewnętrznym.
Zespół ten, wzmocniony po 1633 r. wałami ziemnymi, mimo rozbiórek z w. XVIII (bramy miejskie) i XIX (mury) - zachował się w licznych i interesujących fragmentach. W miejscu międzymurza powstała promenada z lapidarium, gdzie wykorzystano kamienne elementy z nieistniejących budynków miasta. W latach 1963-1964 poszczególne partie murów obronnych w Dzierżoniowie zostały zabezpieczone.
Zamek wzniesiony tu w w. XIII lu XIV zostaje zdewastowany w r. 1422, a po zniszczeniach w XVII i XVIII w. rozebrany w roku 1795. Na jego miejscu pobudowano kościół ewangelicki ( obecnie katolicki p.w. Maryi Matki Kościoła).
Plan z lat 60-tych XX w., gdzie przedstawiono zarys murów wraz z bramami - Świdnicką (1), Wrocławską (2), Ząbkowicką (3) i Wodopojową (4). Zaznaczono również kościół (5) powstały w latach 1795 -1798 w miejscu rozebranego zamku.
Źródło : 1. "Mury obronne miast Dolnego Śląska"- wyd. Zarząd Okręgu PTTK- Komisja Opieki nad Zabytkami. Wrocław , opracowanie i plan M. Przyłęcki
