Getto żydowskie na Środuli, w odróżnieniu od dwóch pozostałych gett, przewidziane było jako skupisko ludzi młodych, zdrowych i zdolnych do pracy. Akcja przesiedleńcza Polaków do innych regionów miasta, a Żydów do gett, odbywała się od listopada 1942 do marca 1943 roku. Od maja istniało w Sosnowcu jedynie getto na Środuli połączone z gettem w Będzinie, do którego musieli przeprowadzać się mieszkańcy Modrzejowa i Starego Sosnowca. Obszar izolacji ogrodzono drutem kolczastym i wprowadzono zakaz opuszczania tego terenu. Żydzi pracujący w "Szopach" poza gettem·chodzili do pracy i wracali z niej w grupie, pod eskortą milicji żydowskiej. Wobec znacznego skupiska ludności katastrofalne były w getcie warunki mieszkaniowe. W jednym pomieszczeniu przebywało śerdni ok. 20 osób. Jednak Żydzi się nie poddawli terrorowi, w kamiennych domkach i kamienicach środulskich powstawały skrytki, tunele, ukryte pokoje, tajne piwniczki i wszelkiego typu schowki. Ponadto bezpośredni kontakt z będzińskim gettem na Kamionkach sprzyjał przemieszczaniu się na teren getta Schrodel, członków grup konspiracyjnych organizacji młodzieżowych.
Począwszy od 1943, Niemcy sukcesywnie przeprowadzali akcje "wysiedleńcze", których ofiarami padlali także ludzie innego wyznania(w sumie ponad 1000 osób) ale przede wszystkim przedstawiciele żydowskiej gminy z Mojżeszem Merinem na czele. Wszyscy zostali wywiezieni do Auschwitz 19 czerwca 1943 r.
Ostateczna akcja likwidacyjna getta Schrodel oraz sąsiadującego getta w Będzinie została zaplanowana na noc z dnia 31 lipca na 1 sierpnia 1943. Niemcy, uzbrojeni w karabiny maszynowe, obstawili Środulę.
Żydzi ukryli się w przygotowanych wcześniej bunkrach i skrytkach. Niektórzy, (zwłaszcza młodzi ludzie) i zaczęli stawiać czynny opór, głównie w rejonie ulic Północnej i Wapiennej. Wielu ludzi jednak dobrowolnie wychodziło z ukrycia, stawiając się na miejsce zbiórki, niektórzy szukali ratunku uciekając w okoliczne pola. Pozbawione opieki dzieci stawały się łatwym celem dla Niemców, którzy przetrząsali dom po domu, wywlekając ukrywających się Żydów.
W czasie trwającej tydzień "akcji likwidacyjnej" zginęło kilkuset Żydów, a ponad 10.000 osób wywieziono do KL Birkenau.
Przetrwała nieliczna grupa, ukryta w bunkrach, a także osoby, które pozostawiono przy życiu celowo bo ich zadaniem miało być uprzątnięcie getta. Ci ostatni zostali skoszarowani na terenie kilku środulskich domów. Ogółem akcja likwidacji getta zajęła okupantom kilka miesięcy.
W połowie grudnia 1943 do Oświęcimia wywieziono ze Środuli grupę około 800 osób. 13 stycznia 1944 ok. 600.
Z ponad 25.000 Żydów, zamieszkujących przed wojną Sosnowiec, pozostała jedynie kilkoro.
Obecnie na terenie dawnego getta znajduje się osiedle mieszkaniowe, wybudowane na przełomie lat 70. i 80. XX w. Stare domy, pamiętające tragiczne dni wojny, zostały w większości wyburzone, a na sieci uliczek, noszących patronat malarzy i pisarzy, stoją bloki z wielkiej płyty.
Źródło informacji: Natan Eliasz Szternfinkel, "Zagłada Żydów sosnowieckiego getta"
