Na Bazylianówce, przy ulicy Mariańskiej znajduje się niewielki cmentarz lubelskich mariawitów, założony w 1906 roku.
Mariawityzm powstał w Polsce na przełomie XIX i XX wieku. Ruch oparty był na objawieniu Miłosierdzia Bożego, którego miała dostąpić w Płocku w 1893 roku polska zakonnica Feliksa Kozłowska. Wspólnota mariawicka działała początkowo w ramach Kościoła rzymskokatolickiego, jednak w 1906, po ekskomunice nałożonej przez papieża Piusa X na założycielkę i księdza Jana Kowalskiego, została z niego wyłączona. Władze rosyjskie przyznały mariawitom swobodę kultu w 1906 roku, zaś w 1912 uznały mariawitów za pełnoprawny związek wyznaniowy.
Lubelska parafia mariawicka sięga swymi początkami 1898 roku, kiedy to działalność rozpoczął w Lublinie odłam powstałego w Płocku „Związku Katolickiego Nieustającej Adoracji Ubłagania”, któremu przewodniczył ks. Józef Miłkowski, wikariusz parafii św. Mikołaja na Czwartku. Po ekskomunice papieskiej i pozbawieniu ks. Miłkowskiego prawa do wykonywania obowiązków kapłańskich, lubelscy mariawici, liczący wówczas ok. 400 osób, spotykali się przez kilka miesięcy w domach prywatnych, dopóki, po akceptacji władz rosyjskich nie wzniesiono w 1906 roku zachowanego do dziś kościoła, położonego na ówczesnym przedmieściu Czechówka Górna, obecnie przy ul. Północnej w Lublinie.
Nowo powstała parafia założyła także cmentarz, na gruncie zakupionym w 1906 roku na położonej na północ od Lublina Bazylianówce. Cmentarz funkcjonuje do dziś i jest własnością parafii. Cmentarz obejmuje teren o powierzchni około 0,17 ha, teren ten ma plan prostokąta. Przy granicach cmentarza zlokalizowane są nasadzenia drzew i krzewów, w dość wyraźny sposób wyodrębniające teren. Miejsce nie jest ogrodzone. Na terenie cmentarza znajduje się kilkadziesiąt zachowanych nagrobków rozmieszczonych obrzeżnie oraz w rzędach równoległych do dłuższej osi cmentarza, o różnej formie, z najstarszymi pochodzącymi z okresu międzywojennego. Są to zarówno nagrobki kamienne, betonowe, murowane jak i ziemne z żelaznymi krzyżami. Szczególną wartością krajobrazową cmentarza są stare drzewa, w szczególności okazałe klony o rozmiarach pomnikowych, znajdujące się w centralnej części cmentarza. Drzewa te, jak wynika z archiwalnych fotografii lotniczych, istniały już w 1944 roku, można założyć, że nasadzenia powstały niedługo po założeniu cmentarza. Układ najstarszych i największych drzew sugeruje, iż mamy tu do czynienia z reliktami alei, biegnącej pośrodku cmentarza, równolegle do jego dłuższej osi.
Cmentarz posiada zarówno wartości historyczne, związane z historią ruchu mariawickiego i sytuacja wyznaniową ziem polskich przełomu XIX i XX wieku, jak również jest jednym ze świadectw różnorodności wyznaniowej Lublina.
Źródło; Lublin. Historia dzielnic | Facebook
