Cmentarz Żydowski (Єврейське кладовище)

Na zboczu góry Syczówki znajduje się stary, czternastowieczny kirkut żydowski, najstarszy na Wołyniu. Dolna jego część została zdewastowana w czasie drugiej wojny, jednak większość macew zachowała się. Napisy, przeważnie po hebrajsku, tchną wiekuistym smutkiem. Napis na grobie Rebego Ojzera z 1623 roku głosi: Tu spoczywa człowiek wierny/Głos jego jak zapach owoców/Dzwon słychać w nim. Pochowani są tu różni wybitni cadykowie oraz działacz oświecenia żydowskiego, uczony Izaak ber Levinson.
br />
Cmentarz żydowski w Krzemieńcu położony jest przy wul. Dzerelnej (dawnej ul. Kredowej), na rozległym zboczu góry Czercza. Data założenia cmentarza nie jest znana, jednak z całą pewnością istniał już w XVI wieku. Z tego okresu pochodzi około 50 macew, zidentyfikowanych w 1997 r. przez naukowców z Centrum Sztuki Żydowskiej Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie.
Do dziś na terenie nekropolii przetrwało – według szacunkowych danych – nie mniej niż 7000 nagrobków. W 2009 r. osoby związane z projektem genealogicznym Jewish Records Indexing – m. in. Ronald D. Doctor, Mike Gerver, Jonathan Weiss, Sara Mages – wykonały częściową inwentaryzację nekropolii, obejmująca 3263 macewy. Według szacunków Ronalda D. Doctora, na cmentarzu znajduje się jeszcze około 4000 nagrobków, z których znaczna część jest w stanie uniemożliwiającym odczytanie epitafiów. Dodatkowo nieznana liczba macew została wykorzystana przez Niemców do utwardzania ulic i placów w Krzemieńcu (m. in. przy byłej siedzibie Gestapo).
Cmentarz jest nieogrodzony. Zachowały się relikty oryginalnego, kamiennego muru. Teren porasta trawa oraz krzewy. Dostęp do wielu sektorów cmentarza utrudnia położenie na stromym zboczu, powalone nagrobki oraz zakrzewienie.

Źródło informacji -

http://www.sztetl.org.pl/