Jelenia Góra - mapy

Ale extra, najlepsza jest transkrypcja niemieckich nazw na cyrylice i wymowę w jęz. rosyjskim!

rewelka...

Zważywszy na rok wydania, wygląda mnie to na robotę jakiegoś Hansa Klossa.

do Dariusz Łukasik: Na tych nazwach idzie se język połamać.

do Dariusz Łukasik: Istotnie. ciekawa rzecz. Oni do tej pory twierdzą, że w tamtym czasie nie wybierali się w te rejony. Widziałem kiedyś z tego okresu Belgię po rosyjsku.

Wiele jest tu ciekawostek... kopalnie wiedzy z przeszłości, np. górny Siedlęcin, ma nazwę brzmiacą "Sibenhäuser" - "Siedem Domków", a niewiele niżej na łące przy drodze do Rybnicy stał wiatrak- młyn.

Tak jak Dariusz napisał, dużo ciekawych rzeczy. Np. nikt nie potrafił wskazać gdzie była Królewska izba celna w Malinniku, a tu proszę jak byk. Jednak datowanie bym obniżył maksymalnie do 1820 - brak szlifierni szkła na terenie Fampy. Legenda mapy na Polonie dużo podpowiada.

do slawekh: Właśnie w legendzie jest ów 1832 rok...

do slawekh: Teraz wiem... ta ikonka "strzałka w górę"? oznacza Królewską izbę celną, czy dobrze kombinuj że była w miejscu ca okolic piekarni "Stankiewicza" i budynku dawnej Poczty na Herischdorfie (ob. Wolności 207) Od kogo i za co pobierano tam cło, nie można było spokojnie jechać do Jeleniej Góry, lub z miasta?Domyślam się że dotyczyło to karawan kupieckich?

do TW40: Data druku, tutaj mamy przykład nasz :)))

do Dariusz Łukasik: Podatki są wieczne. Podejrzewam, że celnica powstała po Wojnach Śląskich kiedy Habsburgowie stracili cały Śląsk. Ciekawy jest przebieg Kamiennej. Wolności w Malinniku była dalej od rzeki. Cztery młyny wodne. Górka pod MZK - Bauerberg. I inne ciekawe rzeczy.

do slawekh: Ma się rozumieć, król pruski po przejęciu Dln. Śl. zarządził generalny spis i obmierzenie całej prowincji, spisano i obmierzono wszystkie budynki, pola, lasy, kamienice, wprowadzono indywidualny podatek ziemski od wielkości działki, do dziś dnia większośc działek na których stoją nasze domy zostala wtedy obmierzona i uporządkowana.Trwało to podobno 30 lat!

Dzisiejsze Zabobrze - (Strupice) - Grabarów i Jeżów są ok 10 - do nawet 15 km od ówczesnego miasta!Widzę że Jeżów Sudecki tak jak dziś jest jego centralna część , najstarsza - z obecnego mostu nad Bobrem -do Jeżowa było ponad 10 km. czyli godzina jazdy konno w zaprzęgu.

Ciekawe są podane czasy dojazdu do Jeleniej Góry:
z Berlina - 3h 45 min
z Drezna 3h
z Hamburga 8h 30min
z Wrocławia 1h 45 min

a z Warszawy 17h 45min.... Polskie drogi (żelazne)


Dopisałem również do map JG.

do fantom: Linia do Pragi przez Szklarską, Jakuszyce!Coś długa ta podróż nach Warschau, ale to chyba raczej spowodowane było brakiem jednego połączenia kolejowego Wrocław - Warszawa, i 70 l. po wojnie dalej go nie ma!Jest S8 , ale koleją jedzie się p. Częstochowę, zygzakiem! bo nie ma prostego jak strzała odcinka linii kolejowej Wroclaw - Warszawa, i nie będzie!choć jego budowa była planowana odkąd my Dolny Ślask objęli we władanie.

Dla mnie historyczna uczta wzrokowa- w Jeżowie w okolicy małego kościółka jest zaznaczony przysiółek "Pappelhauser".Góra Szybowcowa jako "Galgenberg" (Góra Szubieniczna)- szybowcową stanie się za 90 lat.Na górze "Stangenberg" (ob. Leśnica 665 m.) zaznaczony punkt widokowy, na pewno były jakieś grafiki z tego okresu, widoku w kierunku Jeleniej Góry i Karkonoszy.Góra "Grapa" ma nazwę "Hunds Hübel", poza tą mapa widzę to pierwszy raz.W Płoszczynce zaznaczono zajazd "Buschkäte" - "Kaśka w krzakach" - od imienia właścicielki, niezwykle popularny zajazd na trasie Dyliżansu Pocztowego na trasie Jelenia Góra - Wleń, ob nieistniejący.W Siedlęcinie stara droga do Wrzeszczyna, dziś jest tam jeden kawałek wielkiego pola.Dwa młyny wodne, idealnie zaznaczone, dziś ani sladu.

do Dariusz Łukasik: Wysokości gór są podawane w jednostce która ma 30cm. Miedzianka napisana jest czcionką tej wielkości co Jelenia Góra. W Jeżowie jest jakieś jezioro. A w Mysłakowicach nie ma jeszcze Tyrolczyków. Kopalnia ciekawostek z tego rejonu.

do fantom: A to odkrycie! to mieliśmy prawie Alpy zamiast Karkonoszy, ciekawe co to za wielki staw był Jeżowie, na wschód od ulicy Długiej, na linii kościoła.Może są jakieś ślady po nim, sprawdzę najbliższym razem.

do fantom: Niżej bardzo szczegółowo wyliczone, to są chyba czasy przejazdu między miastami np. Cieplice - Jelenia Góra : 3/4 m.n.o. kst.? Wg. czasu podróży konnej, chyba...

do Dariusz Łukasik: To są chyba odległości w ówczesnych milach i kierunki podróży i czas przejazdu konno.

Fantomie nie wrzucaj takich pereł, bo zaraz przed ekranem padnę...rewelacja, biorę się za wstępny przegląd, tego co mnie najbardziej interesuje- na północ od Jeleniej Góry, a tu obejmuje!

Można zwęzić datowanie- kościół w Strzyżowcu (Tschischdorf) spłonął od uderzenie pioruna (był drewniany!) 07. Maja 1821 roku, tu jeszcze jest jako "Istniejący", górne datowanie może być za wysokie.

Piękna mapa. A popatrzcie na wysokości gór - zdaje się podane w stopach (wychodzi ok. 3 jednostek na metr). Tygodnik "Bibliographie von Deutschland, oder wöchentliches vollständiges Verzeichniß ..." będący indeksem wszelkich wydawnictw, wymienia mapę powiatu jeleniogórskiego już w swoim pierwszym numerze z 7 stycznia 1826 roku.

do Dariusz Łukasik: Datę ustaliłem póki co na roboczo. Trzeba się temu na spokojnie przyjrzeć i ewentualnie skorygować.

do Dariusz Łukasik: W Górach Sokolich jest zaznaczona "Szwajcarka"- zbudowana w 1823 . Jak to pogodzić?

do fantom: Pewnie zrzynano z poprzedniej wersji, gdzie kościół jeszcze stał. Też mam mapy ze sporą ilością takich nieścisłości.

do fantom: Tak jak zaopiniowałem, dolna granica daty jest dobra, górna to max 1830, uwzględniając czas na opracowanie, skład i drukowanie, było wolniejsze jak współcześnie.

do Dariusz Łukasik: Dobra, robimy 1820-30.

do fantom: Jelenia Góra ma jeszcze podwójny pierścień murów, a te z tego co wiem zaczęto wyburzać ok 1860 roku, więc nasze wnioski historyczne są dobre.

do Dariusz Łukasik: A zobacz jaką dużą czcionką są zaznaczone Starościńskie Skały - Marianenfels. Większą niż Jelenia Góra.

do fantom: To dlatego że zainteresowali się nimi wtedy królewscy Hohenzollernowie, nawet to potwierdza nasze datowanie, miało miejsce od 1822 roku, zaczął się proces zagospodarowania- księżna Maria Anna Amalie von Hessen-Homburg i jej mąż książę Wilhelm Hohenzollern, brat króla Prus Fryderyka Wilhelma III, stworzyli romantyczny park krajobrazowy.Może to była przyczyna tego wyróżnienia?

Ta mapka, skromna ale jakże nowoczesna zarazem! daje wyobrażenie co byłoby tu gdyby nie musieli opuścić tych terenów po 1945 r.Jako przykład dodam tylko że była planowana budowa bezpośredniego połączenia kolejowego Jeleniej Góry ze Świerzawą!Prosto, w kierunku Dziwszowa, z tunelem pod pod Grzbietem Południowym, ze stacją w Chrośnicy i drugim tunelem pod Grzbietem Północym Gór Kaczawskich ze stacją w Lubiechowej!To by prawdopodobnie z Gór Kaczawskich zrobiło atrakcję turystyczną na miarę Karkonoszy!- Plan który widziałem opracowany był w roku 1925, wypada tylko przypuszczać że Krach na Giełdzie NY. w 1929 r. i w jego następstwie Wielki Światowy Kryzys Gospodarczy zniweczył te ambitne, niemieckie plany.

Nie ma jeszcze Zabobrza. A koszary poznikały.

do fantom: Ciekawe czego się obawiano? na co dzień to było zamknięte w sejfie, wiadomo że lokalni urzędnicy wiedzieli co jest na ich terenie.Przepisy wojskowe wymuszone przez MON...ale- w 1964 r. Amerykanie zaczęli fotografować Europę z pierwszego satelity szpiegowskiego (oficjalnie meteorologicznego:).

do fantom: Koszary "Pod Jeleniami" są zaznaczone- nie ma OPL na Sudeckiej/Świerczewskiego.

do Dariusz Łukasik: Ta mapa jest chyba rysowana na jakimś niemieckim podkładzie. Bóbr ma nazwę Bober

do fantom: A nie na wypadek kiedy trzeba by je przekazać naszym sojusznikom z Narodowej Armii Ludowej NRD?Stad to stadion, wiadomo że w tym roku już był (brak zdjęć z budowy), skrót Dr Dr- patrz przy linii do Szklarskiej na linii mostu kolejowego nad Bobrem

do Dariusz Łukasik: Przy Paulinum PGR "Nowa Wieś" i schronisko Grunbuschbaude też jest.
I jeziorko między Tesco, a torami jest.

do fantom: Jeszcze tylko niech Antypuszka to zobaczy- wrzucał zdjęcia jak się ludzie tam w gorącym lecie kąpią i opalają!

do Dariusz Łukasik: Super znalezisko ! Te czasy są słabo udokumentowane - sporo jest materiałów z czasów niemieckich, a po wojnie jest bieda z nędzą.

do Dariusz Łukasik: Elektrownie wodne też wykasowali, a na jeziorze Modrym nawet zaporę.

do fantom: Tak, paranoja! ale mała elektrownia Bobrowice 3 ob. jest zaznaczona.

do Dariusz Łukasik: To datowanie na 1964 r. z czego wynika? Moim zdaniem mapa może być trochę starsza. Takie mapy powiatowe wydawano w latach 1957-60. Znane są z bardzo wielu przekłamań i zniekształceń w stosunku do rzeczywistości, jak sami zauważyliście, dlatego były średnio przydatne.

do blaggio.: Na jednym z kawałków jest taka data druku.

do blaggio.: I czar znaleziska prysnął...Poza obiektami strategicznymi wg. rozumienia realiów Polski Ludowej tamtych lat, odwzorowanie terenu, drogi, warstwice, punkty wysokościowe, budynki, większe drzewa, skały, obory polowe itd. itp jest tu odwzorowane z dokładnością zegarmistrzowską!Opraciowane na podstawie messtischblatt niemieckich i stale aktualizowane.Fałszowano i dawano klauzulę "Poufne"?

do fantom: Tak, znalzałem ten arkusz. Jasne.:)

do Dariusz Łukasik: Zauważ że koszary "Pod Jeleniami" są okrojone i zamaskowane - nie ma długich budynków przy Kadetów, nie ma też poprzecznych, a zabudowa przy Grunwaldzkiej wygląda jakby udawała jakąś nieistniejącą mieszkaniówkę.

do fantom: No jest maskirowka, nie rzeczywiste odwzorowanie- plac defilad, układ dróg itp.ale na pewno nie jest to "średnio przydatne"- ja się w parę miejsc w Górach Izerskich wybieram w oparciu o zaznaczenia na kwadracie - Chromiec - Rębiszów (mapa 1)...Więcej takich wrzutów raczej nie będzie... mapy nie są cenione, nawet przez fotopolskich mieszkańców regionu! brak jest kwadratu 4 - Szklarska Poręba, ale nie było, lub "Amba" była szybsza i wcieła...

do fantom: Ale na Helikonie, altana jest zaznaczona, czyżby w 1964 r. jeszcze istniała.

do Dariusz Łukasik: Gdyby mapa była powiedzmy sprzed dwudziestu lat, czyli stan jaki przedstawiałaby nie różniłby się aż tak bardzo od współczesnego, te braki stanowiące może kilka procent zawartości mapy miałyby większe znaczenie. Obecnie, gdy mamy szerokie możliwości weryfikacji treści tej mapy, cenniejsze jest to, z jakich czasów pochodzi, i to że poza niektórymi miejscami jednak pokazuje rzeczywisty stan sprzed prawie sześćdziesięciu lat, który już niewielu pamięta.

do antypuszka©: Niekoniecznie. Może to wynikać z tego, że od momentu aktualizacji naniesień do wydania takich map upływały czasem nawet dwa lata. Może to też wynikać z niedokładnej aktualizacji.

do antypuszka©: Podobnie most drewniany we Wleniu...tu jest jeszcze cały i przejezdny, nie sądzę aby oszukiwali...w przekazie ustnym, międzypokoleniowym - 'jednego roku, po długiej zimie most został zniszczony przez kre"- nie ma żadnych info który to był rok, a zdjęcia może gdzieś leżą i nigdy nie wyjdą publicznie.Co do altany to wtedy mogła jeszcze stać, już zrujnowana, może w połowie, lub już tylko fundamenty, ale był to ważny punkt orientacyjny, więc go zaznaczono.Zobacz na górę "Cichoń" - byłe tam z kol. Chrzanem w sierpniu ub. roku- zobacz jak zaznaczona jest "obora polowa" Gr. von Śchaffgotsch, wtedy PGR.

do Dariusz Łukasik: Co ciekawe, tutaj ta sama mapa jest datowana na rok 1955:

Możliwe więc że mapa w 64 r. była wydana po raz kolejny, a pokazuje stan o kilka lat wcześniejszy.

do fantom: Jak znasz mnie- to tą z 1955 ewentualnie można by wyrzucić...Przydatność takich map widać tu: do projektowania przebiegu tras.Konsultowałem moje mapy z kolegą który jest w (osławionym) OTK...miał szkolenia z map stricte wojskowych, ich odczytywania, stwierdził- "wojskowe to nie jest", choć szczegółami jest zbliżone do "wojskowych oznaczeń bo są identyczne".

Tama w budowie, ale przypuszczalna linia brzegowa jeziora zaznaczona- to będzie już gdzieś pod koniec budowy, ok 1912 r.

Góra "Grapa" ma tu nazwę!- "Alte Pferd" - Stary Koń- nie znany fakt- dopisuje!

do Dariusz Łukasik: Jezioro jest narysowane linią przerywaną, więc było w planie albo w budowie. Była podana data tej mapy jako 1901, ja dodatkowo dodałem parę lat.

do Dariusz Łukasik: Ciekawostką są szlaki turystyczne zaznaczone na czerwono. Większość pokrywa się z dzisiejszymi.

do fantom: Obecny Zielony - "Szlak Zamków Piastowskich" , tez jest, kończy się w Pokrzywniku, choć pewnie do Wlenia na bank był wytyczony, jako zielony szlak, jego nazwę dał Pan Stec i to już w 1947 roku.Ale przeanalizowałem to jeszcze raz i otóż, mapka jest mniej więcej z 1904 r.To wtedy podjęto ostateczną decyzję o budowie tamy w Pilchowicach i linii kolejowej do Lwówka Śl.Zobacz gdzie jest stacja kolejowa w Siedlęcinie: po lewej stronie drogi i sporo bliżej, byłoby to przy tej realizacji vis a vis siedziby "Kołka Rolniczego"- : !

do Dariusz Łukasik: No to robimy 1904.

Nie ma Jeziora Pilchowickiego- Tamy, jest zaznaczona cały odcinek linii do Lwówka Śl. ale to mogą być plany, wstępny odcinek linii do Lwówka Śl, w związku z rozpoczęciem budowy Tamy Pilchowickiej doprowadzono do Siedlęcina- nieco poniżej d.Wysypiska Śmieci dla Jeleniej Góry w pazdzierniku 1904, na co mam dowód, w postaci zachowanej gazety wydobytej spod parapetu przy wymianie okień, w jednym z mieszkań przy ul. Drzymały- prezent.Tu się Kongress sporo pomylił, mapa jest mniej więcej sprzed 1904.

do Dariusz Łukasik: Ta polska wersja mapy wojskowej została wydrukowana w roku 1921, co potwierdza data na dole. A powstała w oparciu o kilkanaście lat starszą mapę niemiecką.

do fantom: Nie chce mi się grzebać w tubach, ale pierwsza wersja to jakoś końcówka XIX wieku (kojarzy mi się 1886, ale nie mam pewności). Mam oczywiście na myśli niemiecki Messtischblatt. Później co jakiś czas powstawały kolejne wydania z naniesionymi zmianami. A tu wydanie z polską legendą, ciekawe. Nie mam skanu swojego egzemplarza, ale może podobny jest na portalu Mapster.

do chrzan233 : Jeśli chodzi o grafikę to mapa ta faktycznie wygląda na koniec XIX wieku, chociażby brak poziomic. Ale z drugiej strony jest np zaznaczona na mapie linia kolejowa z JG do Lwówka otwierana w latach 1906-09. Więc możliwe że była ona aktualizowana.