†

Kościół św. Apostołów Mateusza i Macieja (stary)

Z dokumentu z 1383 r. wynika obowiązek świadczeń na rzecz tutejszego proboszcza, co jest dowodem, że w Brzeziu istniał już kościół. Po raz pierwszy kościół w Pogrzebieniu wymieniono w dokumencie z 1358 r., a protokół z wizytacji kanonicznej z 1679 r. wymienia kościół w Brzeziu jako powstały w 1331 r., jednak połączony z parafią w Pogrzebieniu. Kościół brzeski był poświęcony świętym apostołom Mateuszowi i Maciejowi, zbudowany z drewna, z polepą z gliny wewnątrz i na zewnątrz. Miał około 18 m długości i 10 m szerokości. Podłoga była wyłożona cegłami, a sufit drewnem. Trzy ołtarze nie były poświęcone, dlatego msze odprawiano przy ołtarzu przenośnym. W 1614 r. kościół przebudowano. Dzwonnica, także z drewna, stała w pewnym oddaleniu i miała trzy dzwony. Kościół posiadał młyn i staw. W 1887 r. w kościele znajdowała się jeszcze stara tablica, która w języku polskim oznajmiała, iż świątynię przebudowano w 1746 r.
Kolejny opis kościoła pochodzi z 1828 r. Kościół miał wtedy długość 23 m i 13 m szerokości. Ołtarz główny poświęcono św. apostołom Mateuszowi i Maciejowi, przykościelny cmentarz służył parafianom z Brzezia i Nieboczów. Wybitny historyk sztuki, dr Luchs, o kościele w Brzeziu powiadał w 1875 r., że jest skromny, drewniany, z uderzająco małym i niskim, płasko zamkniętym chórem. W kościele znajdowały się okna w stylu neoromańskim. Nawa była nakryta beczkowym stropem. Krzyż ozdabiał łuk triumfalny, oddzielający prezbiterium od nawy głównej. Całość była pomalowana. Ściany boczne miały polepę z gliny pomalowaną na biało. Uwagę zwracał bardzo stromy dach. Wieża stała dość blisko ściany zachodniej.
Od 1898 r. parafianie Brzezia czynili starania o zbudowanie nowego kościoła, poświęcenie kamienia węgielnego nastąpiło 24 września 1904 r., a 5 listopada 1906 r. poświęcono nową świątynię. Stary drewniany kościół rozebrano w 1907 r.
Źródło:

http://www.parafia-brzezie.pl