†

Dwór

Niedaleko od Pińczowa, na samem pograniczu dawnej ziemi krakowskiej i sandomierskiej, leży na lewym brzegu Nidy wieś Zagość . Jest to bardzo stara osada, wspominana już w nadaniu ks. Henryka, syna Bolesława, „ducis Poloniae", z roku bodaj 1153-go. Za czasów pierwszych Piastów a to wieś książęca, potem królewska. Zagojskie starostwo niegrodowe, w województwie sandomierskiem, powiecie wiślickim, było w roku 1748 w ręku Jana Wielopolskiego, później miecznika Ogińskiego, i przez tegoż ustąpione zostało w r. 1785-ym Feliksowi Łubieńskimu, późniejszemu ministrowi sprawiedliwości z czasów Księstwa Warszawskiego. Młody starosta zaglądał tu często, a po upadku Rzpltej przemieszkiwał tu w ciągu lat kilku. Tu urodził mu się syn Józef, zamieszkały następnie w Poznańskiem, autor dzieł religijnych i ekonomicznych, założyciel domu handlowego w Gdańsku . Według ostatniej lustracyi starostwa Zagojskiego z r. 1789: ~ rezydencya dosyć obszerna i wygodna na błoniu ku Nidzie; sam dwór na podmurowaniu, o kilkunastu pokojach, drewniany, pod gontem, nie tylko dła wygody użteczny, ale i do struktury niemało kosztując ; ogród włoski wokoło szpalerami obwiedziony, gdzie oranżerya murowana, bez dachu, pusta". Ten to dwór widzimy na załączonej fotografii.
Po przejściu wszystkich dawnych królewszczyzn na skarb, dobra Zagość nadane zostały w r. 1836 na prawach majoratu generałowi Tutczek.

Źrodło: Ziemia : tygodnik krajoznawczy ilustrowany 1910, nr 6