†

HA Winkelhausen, fabryka likierów i brandy

Firma powstała w Stargardzie Pruskim (Preussisch Stargard - dzisiaj Starogard Gdański) w latach 70. XIX wieku. Na mocy Traktatu wersalskiego w 1919 r. Niemcy utraciły Starogard Gdański na rzecz II RP. Właściciele prężnie rozwijanej firmy Wilkenhausen (rafineria, zakłady produkujące butelki i pudełka, składy i magazyny z bocznicą kolejową, sieć sklepów, największy w mieście browar oraz fabryka perfumeryjno-chemiczna) stali w obliczu konfiskaty całego mienia przez władze polskie. Dlatego przyjęli obywatelstwo polskie, co zmieniało radykalnie ich sytuację prawną. Jednocześnie z ostrożności zaczęli dyskretnie przenosić część produkcji do nowo utworzonych filii w Stargardzie na Pomorzu i Magdeburgu (obie w 1920 r.). W Stargardzie Pomorskim filia od początku miała same problemy.Brak było chętnych do zainwestowania pieniędzy w "polski interes" przedsiębiorcy ze Stargardu Pruskiego. Prawdopodobnie zadziałała konkurencja dobrze rozwijającej się i znanej w całych Niemczech firmy Mampe. Natomiast filia w Magdeburgu ruszyła z kopyta z milionowym kapitałem zakładowym. Niemcy po I wojnie światowej, szczególnie odczuwały postępujący kryzys gospodarczy, zwłaszcza na przełomie lat 20. i 30. Kolejna filia została założona w Szczecnie (1931),gdzie przeniesiono ludzi i maszyny ze Stargardu. Nacjonalistyczny rząd po 1933 r. miał inne priorytety (zbrojeniowe) i nie wspierał przemysłu spirytusowego. Stargardzka filia wegetowała zajmując się dystrybucją i składowaniem zamiast produkcji. (W.S)