Kronika stoczni
Początki obecnej Stoczni Wisła sięgają lat osiemdziesiątych XIX wieku. Wówczas ze względu na ciągłą konieczność rozbijania zatorów lodowych na dolnym odcinku Wisły, władze pruskie postanowiły założyć stałą bazę lodołamaczy, a także - jako jej zaplecze techniczne - stocznię remontową.
W dniu 31 marca 1895 roku oddano do użytku
7-kilometrowy kanał stanowiący właściwe ujście Wisły do Bałtyku nazwanego Wisłą Przekop.
Wisłę Przekop wykopano przy ówczesnej wiosce Świbno leżącej o 9 km na wschód od Wisły Śmiałej. W ten sposób odcinek Martwej Wisły liczył już 23 km, a od Leniwki odcięto ją śluzą komorową w rejonie miejscowości Przegalina.
W miejscu rozgałęzienia Wisły Śmiałej i Leniwki istniała początkowo niewielka wyspa. Po usypaniu od strony wschodniej szerokiej tamy zagradzającej jednej z bocznych odnóży rzeki, powstał półwysep bezpośrednio połączony z terenem Górek Zachodnich.
W tym właśnie miejscu w latach 1886-87 regencja pruska, organ ówczesnej administracji terenowej, stała się właścicielem upatrzonej parceli.
W 1888 roku przygotowano dokumentację, a rok później budowano już hale produkcyjne i unikalny wówczas podłużny wyciąg mechaniczny umożliwiający obsługę jednostek
o nośności do 300 ton. Na początku XX wieku w dyspozycji Zarządu Regulacji Wisły z siedzibą w Gdańsku było 13 lodołamaczy, 31 parowców i pogłębiarek oraz jednostka specjalna umożliwiająca prace podwodne. Średnie zatrudnienie było ze względu na sezonowość pracy - bardzo zmienne i wynosiło od 220 pracowników latem do 340
w okresie zimowym. W okresie międzywojennym stocznia zarządzana była przez Radę Portu i Dróg Wodnych
w Wolnym Mieście Gdańsku administrującej pod nadzorem Ligi Narodów. Było to jedyne przedsiębiorstwo o charakterze stoczni podporządkowane tej międzynarodowej instytucji. Przeprowadzano tu poważniejsze prace remontowe zarówno na statkach Rady, jak i na portowych urządzeniach przeładunkowych. Zatrudniano około 200 stałych oraz około 40 pracowników sezonowych. Kierownikiem Urzędu Budowy Maszyn (ówczesna oficjalna nazwa stoczni) był Niemiec W. Schockalt, a jego zastępcą zaś ceniony fachowiec, polski absolwent Politechniki Gdańskiej
inż. Henryk Rosochowicz pełniący tę funkcję od 1926 roku. Zakończenie II wojny światowej przyniosło kres istnienia zarówno formule Wolnego Miasta Gdańska, jak i jego organu pomocniczego - Rady Portu i Dróg Wodnych.
Stocznia w Górkach Zachodnich jako Stocznia nr 11 przechodzi pod zarząd Zjednoczenia Stoczni Polskich z siedzibą w Gdańsku powołanego 14 czerwca 1945 roku.
Stocznia była całkowicie zniszczona. Hale warsztatowe spalone, maszyny i budynek administracyjny rozbite pociskami i częściowo wypalone. W basenie stoczniowym sterczały zatopione wraki barek, pogłębiarek i statków. Na terenie stoczni widać było liczne leje po bombach i pociskach a pomiędzy tlącymi się jeszcze szczątkami budynków leżały trupy ludzi i koni.
Pierwsza ekipa do uporządkowania
i uruchomienia stoczni przybyła na jej teren 9 maja 1945 roku.
W wyniku iście heroicznej pracy - akcji porządkowania towarzyszyła świadomość faktu, że teren stoczni i okolice są zaminowane - przedsiębiorstwo mogło po kilku miesiącach wznowić działalność. Z dna basenu wydobyto węglarkę o nazwie "Welle" - nieduży statek parowy, zaopatrujący w węgiel lodołamacze.
Po wyremontowaniu i zmianie nazwy na "Falę", a później "Ryś" statek wsławił się udaną akcją ratowniczą w wigilię 1945 roku ratując pasażerów i załogę promu przeprawiającego się przez Wisłę w okolicy Świbna.
Od stycznia 1946 roku kierownikiem stoczni zostaje absolwent Politechniki Warszawskiej mgr inż. I. Sienicki przyjmując stanowisko od Jana Lesińskiego.
Największym problemem były w tym czasie kadry, a właściwie ich brak. W 160-osobowej załodze, pracującej za symboliczne wynagrodzenie, brak było fachowców - cały personel inżynieryjno-techniczny to jeden inżynier i trzech techników-mechaników.
Wobec braku energii elektrycznej - nie było jej także
w sąsiednich Górkach - zainstalowano w stoczni znaleziony wśród wraków czołgów i samochodów, mały spalinowy agregat prądotwórczy, zdolny do zasilania jednej tokarki w dzień
i oświetlenia kilku domów mieszkalnych wieczorem.
Stocznię w Górkach Zachodnich zasilono energią elektryczną
z Gdańska dopiero w czerwcu 1946 roku. Oczyszczono już wówczas basen stoczniowy podnosząc z dna 4 pogłębiarki, kilka motorówek i holownik. Sukcesem zakończyła się akcja podniesienia największej z zatopionych przez Niemców jednostek (ciężar około 600 ton) zalewowego statku pasażerskiego "Preussen" zalegającego w kanale prowadzącym do Gdańska. Wyremontowano także budynek administracyjny, lokując na parterze prowizoryczne warsztaty ślusarskie, stołówkę i kuchnię,
a na piętrze biura.
Od połowy 1946 roku rozpoczęto remonty jednostek "obcych" tzn. statków nie związanych z funkcjonowaniem przedwojennej stoczni. Te swoiste "usługi obce" otwiera remont pasażerskiego parowca "Elbląg" i dwóch bocznokołowców "Mamut" ("Bufflel")
i "Andrzeja Zamojskiego" ("Vistuli"). Podniesiony statek "Preussen" po remoncie w Stoczni Północnej otrzymał nazwę "Diana" i przez wiele lat pływał po Zalewie Szczecińskim.
Pod względem organizacyjnym nastąpiły w tym czasie istotne zmiany administracyjne polegające na wydzieleniu ze Zjednoczenia Stoczni Polskich - niewielkich zakładów o charakterze głównie remontowym
i pomocniczym. W ten sposób Stocznia w Górkach Zachodnich została przekazana Zarządowi Dróg Wodnych. Od 1 stycznia 1950 roku stocznia otrzymała status przedsiębiorstwa państwowego jako Stocznia Główna Rejonu Gdańsk. Stoczni Rzecznej w Górkach Zachodnich podlegały stocznie pomocnicze w Tczewie, Elblągu, Przegalinie, i Siankach (Stogach), działające na zasadach ograniczonego rozrachunku gospodarczego. Pierwszym dyrektorem Stoczni został inż. Bernard Krynicz.
W roku 1953 zostało powołane Zjednoczenie Morskich Stoczni Remontowych podlegające Ministerstwu Żeglugi. Początkowo
w skład Zjednoczenia wchodziły trzy duże stocznie remontowe, a także PZM Puck i Morska Obsługa Radiowa Statków. W 1967 roku Gdańska Stocznia Rzeczna w Górkach Zachodnich została włączona do Zjednoczenia Morskich Stoczni Remontowych, przyjmując od 1 stycznia 1967 roku nazwę Stocznia "WISŁA".
Jednym z ważnych problemów stoczni jest duża odległość od centrum Gdańska. Jeszcze w 1951 roku transport ludzi
i materiałów odbywał się latem drogą wodną na pokładzie motorówki i zimą szosą w wysłużonym ciężarowym "Bedfordzie".
Dużą poprawą sytuacji było zbudowanie w drugiej połowie lat pięćdziesiątych osiedla zakładowego wraz z hotelem robotniczym przy ulicy Łowickiej.
Poważne trudności stwarzał ciągle brak odpowiedniego zaplecza technicznego - jeszcze w 1953 roku pierwsze boczne wodowanie skokowe odbywało się przy pomocy łóż i ślizgów ustawionych pod kadłubami bezpośrednio przed wodowaniem, zaś montaż kadłubów odbywał się na łące, dokąd sekcje były transportowane przy użyciu barki i dźwigu gąsienicowego.
Coraz częściej zadaniem stoczniowców był już nie remont,
a budowa nowych jednostek. Pierwszą barkę szalandę zbudowano
w 1954 roku, następną w rok później. Bezprecedensowym wydarzeniem w historii firmy było podjęcie się budowy dużej serii statków. Były nimi drewniane trałowce typu D-151 przeznaczone dla ZSRR według dokumentacji armatora. W sumie do 1960 roku zbudowano 54 takie jednostki, w tym 7 dla kraju.
Doświadczenie zebrane przy produkcji prowadzonej już na skalę przemysłową musiało owocować. Liczba budowanych
w Stoczni "Wisła" jednostek była corocznie wyższa, poczynając od jednego statku w 1954 roku, poprzez 16 w 1959 roku, aż do 31 w 1965 roku i 109 w 1975 roku.
Jednocześnie stopień technicznego skomplikowania produkcji był coraz wyższy. Kadłuby drewniane szybko zostały zastąpione przez stalowe. Rozpoczęto również produkcję jednostek
z tworzyw sztucznych (jednostki hydrograficzne, motorówki
i jachty), a także ze stopów lekkich (szalupy, wodolot).
Stocznia "Wisła" stała się podstawowym dostawcą taboru pływającego dla polskiej "białej floty" oraz znaczącym producentem dla floty ZSRR.
W latach 1961-70 zbudowano 55 statków pasażerskich,
21 motorówek, 8 pontonów, 7 jednostek szkolnych, a także
32 stalowe i drewniane jednostki rybackie (łodzie, kutry i tratwy) dla Libii i 58 statków specjalnego przeznaczenia głównie dla ZSRR.
Po roku 1970 notuje się wyraźny wzrost produkcyjny polegający na montażu technicznie złożonych dużych jednostek o wysokim stopniu specjalizacji. Powstały w tym czasie m.in. zbiornikowce
do przewozu paliw
i wody słodkiej, wojskowe okręty szkolne, jednostki ratownicze, motorówki inspekcyjne i dozorowe, rybackie kutry wielozadaniowe. Nowe statki charakteryzował zwiększony zasięg pływania i specjalistyczne oprzyrządowanie. Lista eksporterów zwiększyła się o tak egzotyczne kraje jak Birma, Irak, Mauretania, Libia, Pakistan, Nigeria, Iran, które towarzyszą odbiorcom europejskim : Czechosłowacji, RFN, Rosji, Holandii, Szwecji i Islandii. Spośród około 1420 statków, które narodziły się w Stoczni "Wisła", trudno wybrać dzisiaj najciekawsze pod względem technicznym czy eksploatacyjnym. Oprócz produkcji nowych jednostek Stocznia prowadzi prace remontowe
i modernizacyjne obiektów istniejących.
Stocznia Wisła Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością została utworzona jako Spółka Pracownicza na podstawie umowy sporządzonej w formie aktu notarialnego z maja 1992 roku, a formalną działalność rozpoczęła z dniem 01.02.1994 w oparciu o znowelizowaną umowę Spółki ze stycznia 1994 roku. Na początku 1994 roku
w Przedsiębiorstwie Państwowym Stocznia "WISŁA" przeprowadzono prywatyzację. Operację sprzedaży przedsiębiorstwa dokonano na zasadzie publicznego przetargu prowadzonego przez Komornika Sądu rejonowego w Gdańsku. Restrukturyzacja stoczni polegała na zbyciu przez Skarb Państwa prawa wieczystego użytkowania stoczniowych gruntów z własnością budynków i budowli znajdujących się na nich. Grunty, budynki, maszyny, urządzenia i budowle bezpośrednio związane z produkcją nabyła Stocznia WISŁA Sp. z o.o., a ich łączna powierzchnia wynosi 8,7 ha.
Od momentu prywatyzacji Stoczni WISŁA notuje się istotny skok techniczno-technologiczny, oraz jakościowy produkcji wyrażający się komputeryzacją całego procesu przygotowania produkcji
i modernizacją techniczną środków produkcji.
Proces przygotowania technologii wykonania konstrukcji okrętowych, oprzyrządowania technicznego i obliczeń wytrzymałościowych prowadzony jest w oparciu o specjalistyczne programy komputerowe.
Trasowanie blach, opracowywanie kart wykrojów i stabelaryzowanie usztywnień dla prefabrykacji wstępnej jest całkowicie skomputeryzowane (likwidacja traserni klasycznej).
Palenie blach odbywa się na dwóch automatach sterowanych komputerowo wg danych numerycznych zawartych na CD przy pełnej kontroli procesu cięcia przez operatora przy użyciu monitora.
Cała korespondencja - pisma, opisy techniczne, dokumentacja techniczna, dokumentacja technologiczna, rysunki znormalizowane
wg norm europejskich i światowych, dane komputerowe do palenia blach, dane komputerowe szablonowania i profilowania blach
i kształtowników, unifikacja tabelaryczna do prefabrykacji usztywnień, szkice i karty technologiczne do prefabrykacji II stopnia itp. odbywa poprzez pocztę elektroniczną "E-mail" przy użyciu komputerów zainstalowanych bezpośrednio w działach: DN, NT i NP.
Wewnętrzny transport pionowy i poziomy został całkowicie zmodernizowany, co pozwoliło budować konstrukcje o praktycznie nieograniczonej wadze i objętości.
Pomiary i odbiory prowadzone są przy użyciu najnowszej elektronicznej generacji przyrządów. Zarządzanie programem produkcyjnym Stoczni WISŁA charakteryzuje się szczegółową kontrolą kosztów produkcji i ich optymalizacją. Umożliwia to bezpośrednią ingerencję Zarządu w bieżący proces produkcji
i przeciwdziałanie w tych obszarach tego procesu które decydują
o cenach naszych wyrobów, oraz zapewniają bezpieczeństwo funkcjonowania Stoczni WISŁA.
W Stoczni WISŁA praktycznie nie stosuje się ograniczeń co do typów statków, czy stopnia komplikacji technicznej. Istniejące ograniczenia wynikają natomiast z wielkości pochylni i głębokości nabrzeży wyposażeniowych co powoduje, że masa wodowana nie może przekroczyć 300 ton, przy całkowitej długości statku 40 m i zanurzeniu
użytkowym 2,35 m.
Niezależnie od produkcji gotowych obiektów okrętowych Stocznia WISŁA zbudowała i buduje częściowo wyposażone kadłuby okrętowe
i nadbudówki dla kontrahentów zagranicznych i krajowych.
Aktualnie Stocznia WISŁA buduje przede wszystkim częściowo wyposażone kadłuby okrętowe, sekcje przestrzenne i bloki kadłuba oraz nadbudówki dla kontrahentów zagranicznych i krajowych.
92% całej naszej dotychczasowej ponad 12-letniej produkcji prowadziliśmy na zamówienie klientów zagranicznych, głównie
z krajów Unii Europejskiej.
Jesteśmy również zadowoleni ze współpracy produkcyjnej
z naszymi kolegami stoczniowcami z Gdańskiej Stoczni Remontowej, Stoczni Gdynia, Stoczni Północnej i Stoczni Szczecińskiej.
Dla przykładu w roku 1997 Stocznia WISŁA Sp. z o.o. miała duży udział w realizacji przez Gdańską Stocznię Remontową budowy doku pływającego o nośności 3 000 T przeznaczonego dla Stoczni NIGERDOCK w Lagos, Nigeria. W latach 2001/2002 współpracowaliśmy ze Stocznią Gdynia przy budowie nadbudówek i sekcji kadłuba. W roku 2003, we współpracy z Gdańską Stocznią Remontową / Stocznią Północną zbudowaliśmy sekcje kadłuba dla jednej ze Stoczni francuskich. Na bieżąco współpracujemy z różnymi krajowymi stoczniami przy realizacji mniejszych projektów. Zakładamy rozwój tej współpracy dla dobra polskiego przemysłu okrętowego. Obecnie Stocznia WISŁA dysponuje sporym majątkiem produkcyjnym oraz wysokiej klasy specjalistami co umożliwia budowanie w światowym standardzie okrętowym przy konkurencyjnych cenach i terminach. Bieżące zatrudnienie na stałe kształtuje się na poziomie 190 osób, natomiast zatrudnienie całkowite łącznie z firmami współpracującymi na stałe i pracownikami na działalności produkcyjnej zatrudnionymi przez cały rok wynosi ok. 420 osób.
Stosunek zatrudnionych osób umysłowych do pracowników produkcyjnych kształtujący się na poziomie poniżej 10% (38 osób na etatach pracowników umysłowych do 420 osób wszystkich pracowników) świadczy
o nowoczesnym zarządzaniu firmą, prowadzonej w oparciu
o światowe doświadczenia przemysłu okrętowego, oraz o bardzo wysokim stopniu wykorzystaniu zasobów ludzkich.
W roku 2007 oddano do użytku największa inwestycję budowlaną Stoczni WISŁA - nowy Zakład Budowy Sekcji. Plac prefabrykacyjno-montażowy o powierzchni ponad 3.600 metrów kwadratowych obsługiwany przez suwnicę bramową o udźwigu 45 ton i wysokości podnoszenia 30 metrów wraz z całą niezbędną infrastrukturą stanowić będzie znaczące wzmocnienie zdolności produkcyjnych Stoczni WISŁA. W obrębie Zakładu Budowy Sekcji wykonano również nowe nabrzeże o długości 50 metrów, połączone z obecnie istniejącym Nabrzeżem Bałtyckim, oraz pogłębiono basen Stoczni WISŁA w rejonie nowego nabrzeża umożliwiając cumowanie nawet największych pontonów jakie mogą zawinąć do Stoczni WISŁA.
Jednocześnie z Zakładem Budowy Sekcji oddano do eksploatacji pełnomorski ponton SW 6118 - w całości zaprojektowany w nowo powołanym Biurze Projektowym Stoczni WISŁA, oraz zbudowany przez Stocznię WISŁA.
Ponton SW 6118, którego Stocznia WISŁA jest armatorem, stanowi znaczące rozszerzenie możliwości dostaw gotowych konstrukcji do Odbiorców.
W roku 2009 i na początku 2010 Stocznia WISŁA dostarczyła Armatorowi, Ministerstwu Rybołówstwa Republiki Angoli, 4 kompletne wielofunkcyjne jednostki rybackie typu TR 33,8, o całkowitej długości 33,8 metra, szerokości 8,2 metra, z ładowniami o pojemności 150 metrów sześciennych schładzanymi do -25 stopni Celsjusza.
Projekt ten, zrealizowany w całości w Stoczni WISŁA, od projektu poprzez zakup materiałów, budowę kadłuba, prefabrykację i montaż rurociągów, montaż maszyn i urządzeń, wyposażanie aż po próby rozruchowe, morskie i zdawcze, stanowi dobitne potwierdzenie możliwości i potencjału Stoczni WISŁA.
W trakcie realizacji projektu budowy czterech jednostek rybackich dla Ministerstwa Rybołówstwa Republiki Angoli, Zakład Budowy Sekcji został przemianowany i obecnie nazywa sie Zakładem Budowy Sekcji
i Kadłubów.
Wraz z rokiem 2010 Stocznia WISŁA planuje rozszerzenie oferty wykonywania remontów i przebudów (prace stalowe i rurarskie, malowanie, naprawa i wymiana urządzeń, odnowienie klasy) jednostek o długości do 65 metrów i szerokości do 20 metrów.
Za:
więcej  |
