Gnojna Góra

Góra Gnojna, także Góra Gnojowa – wzniesienie znajdujące się na skarpie wiślanej na Starym Mieście w Warszawie między wylotami ulic Celnej i Dawnej a ul. Bugaj. Dawne wysypisko śmieci i nieczystości Starej Warszawy. Nazwa Gnojna Góra pochodzi od odpadków i gnoju, które trafiały w to miejsce z terenu całego miasta. W murach obronnych nad wysypiskiem znajdowała się furta oraz wieża Gnojna.
Wysypisko funkcjonowało w tym miejscu do 1844. Podejmowane wcześniej próby jego zamknięcia kończyły się niepowodzeniem gdyż mieszkańcy w dalszym ciągu z uporem używali Góry Gnojnej jako miejsca pozbywania się śmieci i nieczystości.
Lokalizacja wysypiska była bardzo dogodna dla mieszkańców, jednocześnie było ono źródłem okropnego smrodu; zagrażało także zatruciem wód znajdujących się w pobliżu. Było również wylęgarnią szczurów.
W wysypisku zakopywani byli po szyję ludzie chorzy na syfilis – wierzono, że ma to właściwości zdrowotne.
W 1691 wysypisko osiągnęło tak duże rozmiary, że uchwałą magistratu postanowiono je „szarwarkiem chędożyć i do Wisły znieść”. Nie przyniosło to jednak żadnego rezultatu. Pod koniec XVII wieku rozrastająca się góra śmieci zagroziła „zasypaniem budynków ks. jezuitów” i budynków gospodarczych znajdujących się u jej podnóża. W 1744 wysypisko obłożono darnią, a od końca XVIII wieku ograniczano wywóz śmieci. Po 1831 właściciele posesji przy ul. Jezuickiej i ul. Bugaj skarżyli się w pismach do namiestnika na trujące wyziewy, niemożność wynajęcia lokali oraz zasypywanie domów przez obsuwającą się górę.
W 1834 inżynier miasta Klopmann opracował projekt zjazdu do Wisły przez ulicę Celną, którego realizacja wymagałoby likwidacji wysypiska, ale w 1843 został on odrzucony (zrealizowano projekt Feliksa Pancera).
Wysypisko zostało zamknięte w 1844. Po zamknięciu stok góry został obłożony ziemią.
Miąższość odpadków w górze wynosi około 23 metrów.
W 1923 na Górze Gnojnej wzniesiono wielki zespół domów mieszkalnych i magazynowych Pocztowej Kasy Oszczędności zaprojektowany przez Mariana Lalewicza. Utworzony na rzucie podkowy, otaczał z trzech stron zbocze góry. Uszkodzony w 1939 i zniszczony w 1944 kompleks nie został odbudowany po II wojnie światowej, gdyż jego górny budynek zasłaniał panoramę Starego Miasta. Skrócono ulicę Brzozową i ponownie otwarto widok na rzekę.
W latach 1962–1968 przeprowadzono tam badania archeologiczne. W 2004 koronę skarpy wyremontowano. Obecnie pełni ona funkcję tarasu widokowego, z którego można oglądać dolinę Wisły.
W południowej części tarasu znajduje się posąg Siłacza wykonany w 1908 przez Stanisława Czarnowskiego. Rzeźba przedstawiająca nagiego mężczyznę dźwigającego głaz została tam ustawiona w 1972.
https://pl.wikipedia.org/wiki/G%C3%B3ra_Gnojna