†

Żelazna Brama

Główna oś na zachodniej granicy Ogrodu Saskiego została zamknięta żelazną, ażurową bramą, zbudowaną według projektu Joachima Daniela von Jauch po roku 1735. Nazwa Żelaznej Bramy wywodzi się od materiału, z jakiego została wykonana część ruchoma, stanowiąca właściwą bramę. Była to krata o ornamencie geometrycznym w partii dolnej, na wysokosci jednej trzeciej przechodzaca w pręty - lance, zakonczone trójkątnymi ostrzami. Umocowana była w kamiennej architektonicznej konstrukcji. Ozdobiona została przez rzeźbiarsko rozwiązane emblematy władzy monarszej. Po jednej stronie kartusze wypełniały herby Polski i Litwy, zwieńczone królewska koroną, a po drugiej herby dynastii Wettinów z elektorskim kapeluszem. Około roku 1818 okazałą bramę Ogrodu Saskiego zamieniono na skromniejszą, ale też żelazną. Brama dała początek nazwie placu i orientacji całego kwartału - do dziś rozciągające się tuż obok gomułkowskie blokowisko zwane jest oficjalnie i potocznie Za Żelazną Bramą. (za http://eela1.blox.pl/2005/05/Plac-Zelaznej-Bramy.html , http://www.pascal.pl/atrakcja.php?id=29827 i http://www.srodmiescie.warszawa.pl/cms/prt/view/ulice-wyszukiwarka/str/385.html ).