Biała (niem. Groß Wittfelde) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, w gminie Biały Bór, przy drodze krajowej nr 20 Stargard Szczeciński - Szczecinek - Gdynia.
Do 1772 w granicach Rzeczypospolitej. W latach 1975–1998 wieś należała do woj. koszalińskiego.
Na terenie wsi znajduje się cmentarz ewangelicki – kilkanaście krzyży żeliwnych oraz imienna tablica żołnierzy pochodzących z Białej poległych w czasie I wojny światowej.
Wieś została założona w czasie krzyżackiej akcji osadniczej w 1380 roku na południowym zachodnie komturstwa i podlegała początkowo włodarzowi, a później wójtowi w Białym Borze. Po pokoju toruńskim w 1466 roku należała do Polski, do Prus Królewskich powiatu człuchowskiego. Była
wsią królewską, podległą staroście z Białego Boru. W 1551 roku była lennem starosty Feliksa Konarskiego, następnie jego żony Barbary Żelisławskiej. Jej syn Michał Konarski otrzymał w dożywotnie lenno Białą wraz z całym starostwem Biały Bór za zasługi wojenne w 1585 roku. W 1623 roku Biała została oddana w lenno staroście Andrzejowi Łaszewskiemu, w połowie XVII wieku Andrzejowi St. Sapiesze, następnie Michałowi Karolowi Radziwiłłowi. Kolejny starosta Mikołaj Trzebuchowski za zezwoleniem króla odstąpił starostwo wraz z podlegającymi mu wsiami w 1654 roku Wejherom. 29 marca 1768 roku Stanisław August Poniatowski kazał przekazać starostwo Henrykowi Goltzowi. W II połowie XVI wieku do wsi należały 32 włóki,; był folwark, na którym uprawiano zboża i rośliny strączkowe, istniała karczma. Mieszkało w niej 14 gburów i sołtys. Zniszczona i splądrowana w czasie wojny trzydziestoletniej i w ciągu I połowy XVIII wieku. Po I rozbiorze Polski przynależała do Prus.
(powiat szczecinecki)
więcej
