Powstanie miasta związane jest z zamkiem krzyżackim zbudowanym w poł. XIV w., w pobliżu starego szlaku handlowego biegnącego znad Bałtyku na południe Europy. Zamek, wzmocniony fosą i wałem, ulokowany został na półwyspie między dwoma jeziorami, których nazwa po łacinie brzmi: Sciten Minor i Sciten Maior. Pierwsze nazwy miasta pochodzą od imienia komtura krzyżackiego Ortolfa z Trewiru, założyciela warowni, której nadano nazwę Ortolfsburg, a później zmieniono na niem. Ortelsburg - nazwa ta funkcjonowała do 1945 r., słowiańska nazwa Szczytna wywodzi się prawdopodobnie od wyżej przytoczonych łacińskich nazw jezior lub wyrabianych na miejscu "szczytów" do tarcz.
W 1360 r. na północ od zamku powstała osada bartników, przybyłych z Mazowsza, którą nazwano Bartna Strona (niem. Beutnerdorf). Istniejąca już w XV wieku osada, położona na pd. od zamku, wraz z jego przebudową i zmianą funkcji, zaczęła się szybko rozwijać. Osiedlili się w niej m.in. budowniczowie i rzemieślnicy zatrudnieni przy budowie zamku. Na początku XVII w. rozwijające się osiedle uzyskało prawo warzenia i wyszynku piwa. Od 1616 r. określano je mianem miasteczka. Pełne prawa miejskie Szczytno uzyskało w 1723 r. Wiek XVII przyniósł pożary, epidemie i zniszczenia spowodowane wojnami.
W XIX w. nastąpił wyraźny przestrzenny i demograficzny rozwój miasta, a w 1818 r. stało się ono stolicą powiatu. Wybudowano wiele budynków urzędowych, powstały szkoły. Na przełomie następnego wieku powstał tu ważny węzeł kolejowy. W latach 1883-84 wydawano jedyne wówczas w Prusach w języku polskim pismo Mazur. W 1910 r. założono tu Bank Mazurski. Okres plebiscytu wzmógł agresję zwolenników germanizacji. Dochodziło do napadów i pobić działaczy ruchu polskiego, rozpędzano wiece i spotkania. Po przegranym plebiscycie, mimo nieustającego terroru, w 1922 r. powołano do życia Samopomoc Mazurską. Rok później powstała w Szczytnie nowa organizacja - Zjednoczenie Mazurskie i zaczął ukazywać się Mazurski Przyjaciel Ludu. Walkę o polską szkołę w pobliskim Piasutnie przypłacił życiem Jerzy Lanc.
Koniec II wojny światowej przyniósł znaczne zniszczenia. Po ucieczce, a potem wysiedleniu niemieckich mieszkańców do wyludnionego miasta, w czerwcu 1945 r. przybył pierwszy transport repatriantów z Wołynia. Dali oni początek nowej społeczności miejskiej. W 1961 r. osiągnęło liczbę ponad 13 tys. mieszkańców, w lutym 1995 r. liczba ta uległa podwojeniu i wynosiła 27.973 osoby. W 1975r. po zmianie podziału administracyjnego kraju, Szczytno przestało być miastem powiatowym. Od 1990r. ukazuje się lokalny tygodnik Kurek Mazurski, a od 1997r. Nasz Mazur. Rozwojowi miasta sprzyja położenie na pograniczu Krainy Wielkich Jezior. Rosnące zainteresowanie tym regionem turystów krajowych i zagranicznych wpłynęło na decyzje uruchomienia w 1995r. Portu Lotniczego Mazury, w Szymanach pod Szczytnem. Zgodnie z nowym podziałem administracyjnym kraju, obowiązującym od 1 stycznia 1999 roku, Szczytno stało siedzibą powiatu szczycieńskiego wchodzącego w skład województwa warmińsko-mazurskiego.
więcej  |
proszę czekać...
|
