Wieś Idalin powstała w XIX w. z terenów wchodzących w skład Dóbr Ziemskich Klucza Józefowskiego. 9 - 21 maja 1853 r. właściciele - małżeństwo Idalia z Niesiołowskich i Emilian Dolińscy - zawarli umowę z pięćdziesięcioma kolonistami w sprawie wydzierżawienia im ziemi z lasu Kamionka. Po wykarczowaniu lasu miała powstać tu kolonia pod nazwą Idalin, zaczerpniętą od imienia właścicielki. W 1856 roku zawarto drugą umowę między tymi samymi właścicielami, a drugą grupą kolonistów w ilości 33 osób. W myśl umowy wieś miała powstać „na surowym korzeniu” na miejscu wspomnianego lasu. Wytyczono działki pod zagrody, a jedną pośrodku wsi przeznaczono na pastwisko do wypasu bydła. Ziemia pozostała własnością dziedziców, a koloniści uzyskali prawo wieczystej dzierżawy. Wszystkie budynki mieszkalne i gospodarcze postawione na tej ziemi stanowiły własność kolonistów. Musieli wykarczować las i przygotować ziemię pod uprawę. Na działkach miały się znaleźć jednocześnie ogród i łąka. Każdy miał płacić czynsz dzierżawny w wysokości 4 złotych polskich od morgi gruntu rocznie. Dwór zachował prawo produkcji piwa i wódki, propinacji i polowań. Koloniści mogli zbierać drewno w lesie, łowić ryby i wypasać bydło w lesie dworskim. Ponadto zostali zobowiązani do wybudowania domów w jednej linii równoległej do drogi, która stanowiła południową granicę zagród i Idalina. Wieś funkcjonowała już w 1861 r. przynosząc duży dochód. W Idalinie znajdował się młyn, będący własnością dziedziców, cegielnia i dzierżawiony przez dwór browar. Propinacja, będąca przywilejem dworu, przynosiła również znaczne dochody. W 1864 r. po ogłoszeniu ukazu uwłaszczeniowego koloniści stali się właścicielami dzierżawionej ziemi. Spis statystyczny z 1877 r. informuje, iż we wsi znajdował się budynek szkoły jednoklasowej, z drewna, kryty słomą. W czasie I wojny światowej wieś znalazła się w pobliżu frontu, a jej zabudowa uległa całkowitemu zniszczeniu w wyniku pożaru. W okresie międzywojennym wieś zamieszkiwali rolnicy częściowo utrzymujący się z pracy w pobliskich majątkach, głównie w Mazanowie. Do 1939 r. wybudowano tu tylko jeden murowany dom mieszkalny. W czasie II wojny światowej wieś nie ucierpiała za bardzo. W okresie powojennym w 1961 r. przeprowadzono elektryfikację. We wsi jeszcze w latach 1984 i 1986 istniały domy z okresu międzywojennego. Zaczęły pojawiać się jednak nowe budynki w typie willi podmiejskiej budowane z cegły i pustaków.
Powyższe wiadomości zaczerpnięto ze skróconego studium historyczno-opisowego z 1986 r. opracowanego przez Macieja Paschke z fotografiami Krystyny Małkowskiej z 1984 r. i Przemysława Maliszewskiego z 1986 r.
więcej  |
proszę czekać...
|
