Prev
Ostatnie komentarze
|
|
Góra Puławska Góra Puławska |
|
Dana (2026-06-23 09:53:11)
Wydaje się, że na pocztówce w opisie popełnono błąd - to chyba nie jest kościół, lecz pałacyk Sebastiana Orłowskiego.
|
|
|
Kazimierz Dolny Mięćmierz 12 |
|
Michał Kazimierski (2026-06-06 19:41:47)
Mapa na stronie ma błąd lokalizacji numeru 33 i 12.
|
|
da signa (2026-06-06 20:14:26)
Z tego co mi wiadomo, nie mamy wpływu na mapę.
|
|
Michał Kazimierski (2026-06-07 18:37:12)
Ja to przecież napisałem nie z pretensjami… tylko żeby uczulić innych na wyłapaną nieskładność. :-O Ponieważ byłem, widziałem, sfotografowałem i ciągle umiem to znaleźć na mapie, to znaczy, że jestem pewny lokalizacji i daję znać, że mamy skuchę. Boże broń z pretensją do kogokolwiek.
|
|
Michał Kazimierski (2026-06-07 18:37:56)
Chyba że był to żart... ;-))
|
|
da signa (2026-06-07 18:53:22)
Myślałam, że zgłaszasz błąd, bo chcesz aby ktoś poprawił mapę. Nieporozumienie. Ale nie ma co robić z tego problemu :))
|
|
|
Kazimierz Dolny Sadowa 25 |
|
Michał Kazimierski (2026-06-06 21:06:18)
Kolejna skucha w numeracji. Można zobaczyć na GE, w zbliżeniu, jaki numer jest na domu?
|
|
verbensis (2026-06-06 21:13:12)
Numer jest właściwy (przynajmniej w czasie wykonywania zdjęcia, czyli w 2019):
Obecnie jest numer 26, choć nie jestem pewien, czy sam budynek się nie zmienił... |
|
a%3A3%3A%7Bs%3A1%3A%22k%22%3Ba%3A2%3A%7Bi%3A0%3Bi%3A1%3Bi%3A1%3Bs%3A6%3A%22Polska%22%3B%7Ds%3A1%3A%22w%22%3Ba%3A2%3A%7Bi%3A0%3Bs%3A2%3A%2215%22%3Bi%3A1%3Bs%3A9%3A%22lubelskie%22%3B%7Ds%3A1%3A%22m%22%3Ba%3A3%3A%7Bi%3A0%3Bs%3A5%3A%2256080%22%3Bi%3A1%3Bs%3A11%3A%22Ko%C5%84skowola%22%3Bi%3A2%3Bb%3A1%3B%7D%7D
|
Pierwsze informacje źródłowe o istnieniu osady, w miejscu dzisiejszej Końskowoli sięgają drugiej połowy XIV w. Istniała tu wówczas miejscowość Wola Witowska, w której funkcjonowała parafia wraz z kościołem parafialnym. Wieś ta była wsią szlachecką, a jako jej właściciel w latach 1415 – 1419 występował Dziersław Stary z Woli Witowskiej, Krasienina i Konina. Wieś musiała być znaczną miejscowością, na co wpłynęło niewątpliwie jej położenie przy szlaku handlowym z Lublina do Radomia. Parafia rzymskokatolicka w Woli Witowskiej powstała zapewne w 1389 (w tym roku bowiem nastąpiła fundacja kościoła) lub nieco wcześniej. Andrzej Tęczyński po uzyskaniu zezwolenia króla Zygmunta Starego – założył w 1532 roku, na gruntach wsi Wola Witowska – dzisiejszą Końskowolę. Miasto lokowane na prawie magdeburskim uzyskało przywilej jarmarku na dzień św. Krzyża oraz cotygodniowe targi we wtorki. Lokacja miasta stworzyła możliwość pełnienia przez Końskowolę lokalnego rynku zbytu, głównie dla wsi wchodzących w skład dóbr, jak również dawała podstawy do wymiany handlowej o szerszym zasięgu. Czynniki te zadecydowały, że już w XVI i XVII w. nastąpił szybki rozwój miasta. Podniesienie wsi do rangi miasta skłoniło Andrzeja Tęczyńskiego do podjęcia starań o budowę nowego, murowanego kościoła parafialnego, w wyniku czego uzyskał dwie „erekcje” świątyni. Pierwsza zaginęła, druga datowana była na 1545 rok. Konsekracja świątyni nastąpiła pomiędzy latami 1570-1590. W latach 1624-1626 wybudowano nowy kościół , konsekrowany w 1627 r. Przełom XVI i XVII w. wiąże się z ufundowaniem w mieście szpitala dla ubogich i drewnianego kościoła przyszpitalnego pod wezw. św. Anny Samotrzeć i św. Marka Ewangelisty. Opiekunami szpitala byli ówcześni właściciele miasta. Murowany kościół powstał w latach 1610-1613 W okresie tym pojawiły się też pierwsze wzmianki o końskowolskim rzemiośle. Rejestr poborowy w 1626 roku notował 4 kowali, 6 szewców, 2 krawców, 3 rzeźników, „bednarza ubogiego”, 5 „przekupek ubogich”, nieokreśloną z liczby ilość piekarek. Księgi miejskie z tego okresu informują o przedstawicielach innych zawodów tj. kuśnierzu, czapniku, stolarzach, cyruliku. Pojawiły się wówczas wpisy o drewnianym browarze, szynkach i murowanych jatkach. Głównym zajęciem mieszkańców w I poł. XVII w. było zatem rzemiosło, niektórzy obywatele trudnili się rolnictwem. Początek II pol. XVII w. wraz z wojną ze Szwedami, przyniósł ze sobą zniszczenia miast i wsi. Nie wiemy w jakim stopniu skutki te odczuła Końskowola. Tak jak we wszystkich miastach nastąpił gwałtowny spadek ludności. W 1661 roku w Końskowoli zanotowano 522 mieszkańców. W 1674 r. liczba ludności wzrosła do 270.W 1669 roku Herakliusz Lubomirski nadał miastu przywilej, który regulował wiele wcześniej zaistniałych faktów, jak również dawał podstawę do dalszego rozwoju miasta. Godnym odnotowania z tego czasu jest wzmianka z 1669 r. o ratuszu miejskim.
Na początku XVIII w. Końskowola przeszłaś w ręce Sieniawskich. W tym też czasie nastąpiły kolejne zniszczenia na skutek kolejnego najazdu szwedzkiego. W księgach grodzkich Lublina można przeczytać, że w 1705 roku nastąpiła „doszczętna pogorzel miejscowości Końskowola. Z inicjatywy E. Sieniawskiej w 1724 r. podjęto prace przy odbudowie i przebudowie kościoła parafialnego (zakończone w 1731 r.).
Kolejnymi właścicielami miasta byli Czartoryscy, którzy 1746 roku uzyskali od króla Augusta III przywilej organizacji w mieście dwunastu jarmarków. Położyli też nacisk na rozwój propinacji (źródła odnotowują istnienie w tym czasie 4 browarów), a także rozwój rzemiosł. W 1787 roku mieszkało tu - 1166 osób, a w 1792 – 1186. Żydzi w tym czasie posiadali szkołę „tzw. „wielką”, bożnicę nazywaną w źródłach „szkołą małą”, łaźnię oraz kirkut. Szkoła jak i bożnica były murowane. W XVIII w. w mieście były cztery cmentarze (dwa chrześcijańskie i dwa żydowskie). W 1789 roku w Końskowoli było 212 domów murowanych. Od lat 80. XVIII w. pojawiły się wzmianki o pracach przy poszerzaniu ulic, powstawaniu nowych, jak i kładzeniu bruków. Za sprawą Adama Czartoryskiego w Końskowoli w 1789 roku powstała szkoła i była na jego całkowitym utrzymaniu.
Na skutek udziału Adama Jerzego Czartoryskiego (syna Izabelli z Flemingów i Adama Kazimierza) w powstaniu listopadowym, m.in. dobra końskowolskie uległy po 1831 konfiskacie. Niemniej jednak dalej w rozwijało się szkolnictwo (m.in. nowa szkoła elementarna powstała 1837 r. sfinansowana ze składek mieszkańców, funkcjonowała też od 1862 roku - Szkoła Religijna Ewangelicko-Augsburska, która mieściła się w pomieszczeniach ratusza). Końskowola - podobnie jak Kurów i Wąwolnica - utraciła prawa miejskie w 1870 roku na mocy ukazu cara Aleksandra II. Była to forma represji wobec miejscowości, która wspierała powstanie styczniowe. Na początku XX w. do wybuchu I wojny światowej liczba ludności wynosiła do 5000 osób. Działały wówczas na terenie Końskowoli trzy fabryki sukienniczo-wełniane (gdzie produkowano grube sukno i koce dla wojska. W osadzie istniały trzy cechy rzemieślnicze: powroźniczy, sukienniczy i szewski. Działali tam też „mularze”, garncarze, a coraz wyraźniej zaznacza się wzrost ludności zajmującej się rolnictwem. Funkcjonował też wówczas młyn wodny, browar, szlachtuz i jatki rzeźnicze. Po pierwszej wojnie światowej upadły ww. fabryki, a zniszczeniu uległ duży procent zabudowy co związane było ze spadkiem ilości mieszkańców, która potem stopniowo zaczęła wzrastać. Wybuch II wojny światowej oraz okres okupacji niemieckiej doprowadził do całkowitej likwidacji ludności żydowskiej Przywołane wyżej w dużym skrócie informacje z historii Końskowoli zaczerpnięto z opracowania „Studium historyczno-urbanistyczne Końskowoli: opracowane w ramach PP PKZ przez Marka Michońskiego (autor fotografii Janusz Bożek) w 1986/7 roku. Opracowanie w archiwum WUOZ w Lublinie.
więcej  |
proszę czekać...
|
