Leśna kolej wąskotorowa

Linię kolejki zbudowali Austriacy w czasie I wojny światowej, postanowili zintensyfikować eksploatację puszczańskich lasów. W tym celu poprowadzili od tartaku w Garbatce tor kolejki polowej w kierunku wsi Słowiki, by następnie wydłużyć go do kilku składów drewna. Dzięki temu linia osiągnęła długość 22 km.Kolejkę po Austriakach przejęły władze odrodzonej Rzeczypospolitej. Tor i stacje były własnością Lasów Państwowych, taborem zarządzał Tartak Państwowy w Garbatce.Przewozy drewna obsługiwał porzucony przez zaborców czteroosiowy parowóz, wyprodukowany przez firmę Henschel. Stacjonował w parowozowni, mieszczącej się początkowo w tartaku. Ze względów bezpieczeństwa pożarowego przeniesiono ją jednak w sąsiedztwo nadleśnictwa.Podczas okupacji parowóz zastąpiono lokomotywą spalinową – ją też przejęły Lasy Państwowe po wyzwoleniu.W pierwszych latach powojennych leśna kolejka dysponowała blisko 60 wózkami kłonicowymi, kilkoma węglarkami i nawet paroma wagonami osobowymi. Rocznie dostarczano przy jej pomocy do przetarcia tartacznego 3,5 tys. m³ drewna.W styczniu 1945 r. odbiorca leśnego surowca - tartak - spłonął, podpalony przez Niemców, a utworzona na jego miejscu destylarnia żywicy nie potrzebowała do produkcji drewna. Dlatego też kolejka nie była już tutaj potrzebna. Jej bazę przeniesiono do Pionek, a już w latach 50. XX wieku dokonano fizycznej likwidacji odcinka Garbatka – Kobyli Las.Jednak linia nie zniknęła bez śladu: pozostałości torowisk wciąż są miejscami widoczne pośród rezydencjonalnej zabudowy letniskowej części gminnej wsi. Najdoskonalszym zaś dowodem, że kolejka istniała, pozostają przyczółki murowanego mostu, przerzuconego przez austriackich budowniczych ponad jarem, w którym płynie rzeczka Krypianka. Po likwidacji kolejki w 1983 roku, stopniowo wywożono lub cięto na złom cały tabor kolejowy. Jedynym zachowanym do dziś taborem, który z całą pewnością pochodzi z Pionek, jest parowóz "Las", ozn. Ty-1131, znajdujący się w Zagnańsku. Torowiska sprzedawano na złom oraz jako materiał budowlany. Do dziś zachowała się parowozownia oraz mosty jak również bardzo krótki odcinek szyn w drodze między stacją normalnotorową Garbatka a dawną fabryką kalafonii.Od 2002 roku prowadzone były prace rewitalizacyjne mające na celu otworzenie na terenie lokomotywowni Skansenu Leśnej Kolei Wąskotorowej w Pionkach. Prace te zainicjowała i do 2009 prowadziła Fundacja Polskich Kolei Wąskotorowych.Z początkiem 2010 roku skansen został wyłączony ze struktur Fundacji Polskich Kolei Wąskotorowych , w listopadzie 2010 roku rozebrano torowisko a tabor został wywieziony do skansenu w Rudach. Podczas likwidacji nieoczekiwanie skasowana została lokomotywa V10C-559.
źródło:

http://www.kurierkolejowy.eu/

+ wikipedia