Kościół św. Antoniego

Kościół parafialny św. Antoniego Padewskiego został wzniesiony przez ewangelików w latach 1654-1656 jako siedziba superintendentury w Lubaniu i kościół graniczny. Powiększono go w 1668 r. Przebudowano w 1680 (m.in. podwyższono wieżę) i 1753 r. oraz wielokrotnie remontowano, m. In. W 1949 i 1978 r.
Jest to okazała budowla barokowa założona na rozbudowanym prostokącie z trójkątnie zakończoną ścianą czołową. Nawę przekrywa drewniany strop. Dach cztreospadowy. Przy elewacji północno-zachodniej stoi wysoka wieża, dołem kwadratowa, wyżej ośmioboczna, zwieńczona hełmem z prześwitem. W sąsiedztwie dostawione jest piętrowe skrzydło z zakrystią i lożą kolatorską . Miedzy nią a wieżą, w załomie murów zamkniętym arkadą są kamienne epitafia z XVIII/XIX w. Kilkanaście innych płyt nagrobnych i epitafiów znajduje się na murach kościoła. Okna w nawie w dwóch rzędach: dolne wysokie, zamknięte łukami odcinkowymi, górne owalne. Odpowiadają układowi drewnianych empor i lóż radnych z Gryfowa Śląskiego. W dobudówkach okna prostokątne – wszystkie w opaskach. W kościele zachował się renesansowy portal z XVII w oraz dwa barokowe z 1680 i 1741 r. (jeden w przyziemiu wieży).

Źródło: „Słownik geografii turystycznej Sudetów” t.2 „Pogórze Izerskie” pod redakcją Marka Staffy. Wrocław 1999