Kościół ewangelicki

Zbór ewangelicko-augsburski w Chodzieży, to do 1945 r. parafia Kościoła Ewangelicko-Unijnego, a obecnie filiał Chodzież Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Pile, w diecezji pomorsko-wielkopolskiej.

Ślady wpływów reformacji w Chodzieży były widoczne przynajmniej około 1530 r. Około 1554 r. bracia Potuliccy, właściciele miasta, przyjęli luteranizm i przekazali współwyznawcom kościół parafialny, który katolicy odzyskali pod koniec lat 80. XVI w. W międzyczasie ewangelicka szkoła miejska osiągnęła wysoki poziom nauczania, uczęszczał do niej m.in. przyszły prymas Polski Wawrzyniec Gembicki. W XVII w. w okolicach rozwijało się protestanckie, niemieckie osadnictwo, pierwszymi takimi wsiami były Bukowiec (1635) i Podanin (1637). Napływ osadników wzmógł się jeszcze w XVIII w. W samej Chodzieży luteranie posiadali cmentarz i – okresowo – szkołę. Po włączeniu regionu do Prus w 1772 r., protestanci w krótkim czasie stali się drugą co do wielkości grupą mieszkańców (po Żydach), a następnie grupą najliczniejszą. Nabożeństwa początkowo odprawiał pastor z Bukowca w domach prywatnych kilka razy do roku, lecz już w 1774 r. właściciel miasta hr. Zygmunt Grudziński podarował parcelę na Nowym Mieście (obecnie ul. Kościuszki), na której w ciągu 2 lat wzniesiono drewniany kościół i plebanię. Pierwszym pastorem chodzieskim został w latach 1779-1825 Andreas Chrysostomus Krüger. Już w 1780 r.kościół został uszkodzony przez pożar, w 1820 przez huragan, ostatecznie został rozebrany i w latach 1829-1831 zbudowano murowany kościół klasycystyczny, z funduszy króla pruskiego Fryderyka Wilhelma III. Do kilkutysięcznej parafii należało też kilka wsi z własnymi domami modlitwy – Podanin, Stróżewo, Stróżewice, Ostrówek, Olędry Milczewskie. W latach 1887-1889 w kościele odprawiano także nabożeństwa w języku polskim dla robotników sezonowych przybyłych z okolic Kępna. W 1892 r. powstał szpital ewangelicki, osiadły też diakonise, pełniące m.in. służbę opiekuńczą nad chorymi. Po II wojnie światowej opuszczony zabytkowy kościół został rozebrany, a dzwony i organy przejęła parafia katolicka.
Ewangelicy pozostali w Chodzieży i okolicach po 1945 r. dojeżdżali na nabożeństwa do Poznania, korzystali z nabożeństw domowych, lub przyłączali się do miejscowego zboru metodystycznego. Pierwsze nabożeństwo publiczne odprawił ks. Włodzimierz Missol w kaplicy cmentarnej przy ul. Ujskiej 27 lutego 1955 r. i pozostaje ona do dziś centrum religijnym nielicznej społeczności z miasta i dwóch sąsiednich powiatów. W 1999 r. Chodzież została przyłączona jako filia do nowo powstałej parafii w Pile, której proboszczem jest obecnie ks.Tomasz Wola.
Na miejscowym cmentarzu ewangelickim w 2004 r. odsłonięto tablicę upamiętniająca mieszkańców, pochowanych tu w latach 1818-1945

https://pl.wikipedia.org/wiki/...o-augsburski_w_Chodzie%C5%BCy<

br />
.