Grażyńskiego 31

Willa na Zawodziu, o pierwotnym numerze 504, zbudowana została w 1905 r. na parceli kupionej od Pawła Szczepańskiego z przysiółku Brzezina. Swoim wyglądem nawiązuje do tzw. stylu alpejskiego. Pierwszymi właścicielami obiektu byli ustronianka – Helena z domu Janik i Heinrich Blankowie. Heinrich Blank (ur. 24 sierpnia 1859 r. w Wettu nad Ruhrą, zm. 6 lipca 1919 r. w Wiedniu) był z pochodzenia Niemcem, przemysłowcem, dyrektorem fabryki suchej destylacji drewna i octarni w Trzyńcu oraz fabryki chemicznej w Węgierskiej Górce. Willa na Zawodziu stanowiła letnią rezydencję rodziny Blanków. Z domem tym wiąże się romantyczna, a zarazem tragiczna historia. Otóż córka państwa Blanków – Maria Wilhelmina zwana Manią, w wieku 16 lat, w dniu 6 czerwca 1911 r. w godzinach południowych, zastrzeliła się w tej willi, gdyż rodzice nie chcieli wyrazić zgody na jej, ich zdaniem, zbyt wczesne zamążpójście z pewnym wojskowym poznanym w Wiedniu, którego bardzo kochała. Od tej pory wśród ustroniaków krąży legenda, że w willi straszy duch Mani Blankówny.
W latach 20. XX wieku spadkobiercy postanowili dom sprzedać. Od 1926 r. do końca lat 30. XX w. willa należała do Wydziału Powiatu Świętochłowice i funkcjonowała jako pensjonat „Natalia”.
U schyłku lat 30. ubiegłego stulecia obiekt nabył doktor Mieczysław Grabowski, ginekolog z Katowic. Willę przemianowano wtedy na „Basieńkę”, od imienia pierwszej żony nowego właściciela.
W okresie II wojny światowej budynek nazywano „Ruth” i nosił adres: Weichselhang 52.
Po wyzwoleniu obiekt zasiedlony został lokatorami kwaterunkowymi. W latach 50. XX wieku willa odzyskała swoje poprzednie imię „Basieńka”. Pozostała ona własnością doktora Grabowskiego do 1971 r. Obecnie jest w posiadaniu nowych właścicieli. [Tekst: vstrone. Bibliografia: A. Gluza, „Natalia”, „Basieńka”, „Ruth”..., czyli losy pewnej willi na Zawodziu, „Pamiętnik Ustroński”, t. 12, Ustroń 2005, s. 257-261]