Dwór w Witowicach Dolnych

W XIX w. właścicielami dóbr witowickich byli kolejno Gostkowscy, Dąbczańscy i Piłatowscy. Ci ostatni gospodarowali tu do maja 1892 r., kiedy to sprzedali majątek hrabiemu Fryderykowi Augustowi Brezie. Urodzony w Niemczech hrabia przybył do Witowic ze Zbylitowskiej Góry, rodzinnego majątku swojej żony, Marii z Żabów. Był posłem do Rady Państwa, prezesem Sądeckiego Okręgu Towarzystwa Rolniczego, pierwszym prezesem Oddziału Sądeckiego Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego. Jego syn Edward Fryderyk – wspominany przez Annę z Dunikowskich Kaznowiecką jako „wielki heraldyk” – gospodarował w majątku do 1939 r. Był miłośnikiem historii i sztuki, kolekcjonerem dawnej broni i kustoszem rodzinnego muzeum, ale przede wszystkim wojskowym. W stopniu majora służył w 8 pułku Wojska Polskiego, następnie zaangażował się w działalność konspiracyjną w ZWZ-AK, za co został aresztowany. Zginął w Oświęcimiu w 1943 r.

Po wojnie, na podstawie dekretu o reformie rolnej, witowicki majątek przeszedł na własność skarbu państwa i został rozparcelowany. Część areału przeznaczona została pod zalew czchowski, we dworze do 1974 r. gospodarowała Spółdzielnia „Las”. Następnie w budynku mieściły się kolejno Prezydium GRN, Szkoła Rolnicza, sklep oraz Spółdzielcze Gospodarstwo Ogrodnicze – późniejsza Spółdzielnia Rolno-Produkcyjna. Starania spadkobierców Brezów o odzyskanie dworu zakończyły się sukcesem w 1994 r. Wkrótce potem majątek został sprzedany i obecnie znajduje się w rękach prywatnych.

Źródło :

https://www.lososina.pl/pl/305/0/dwor-w-witowicach.html