Granica polsko-rosyjska

Granica państwowa polsko-rosyjska, czyli granica między Polską i obwodem kaliningradzkim Federacji Rosyjskiej, wcześniej Rosyjskiej Federacyjnej Republiki Radzieckiej, obowiązuje od 26 grudnia 1991 r., kiedy to przestał istnieć Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. 

Już w 1944 r. Stalin przedstawił plany włączenia północno-wschodniej części Prus Wschodnich do ZSRR, w tym Królewca i miast leżących nad Pregołą. Na konferencji w Jałcie propozycja Stalina została wstępnie zaaprobowana przez aliantów bez konkretnych ustaleń co do granicy z Polską. W lipcu 1945 r. na konferencji w Poczdamie zatwierdzony został podział Prus Wschodnich pomiędzy Polskę i ZSRR, jednak bez szczegółowego określenia przebiegu całej granicy poza dwoma punktami: początek na styku granicy Polski i Litwy z dotychczasową granicą Niemiec, koniec na Mierzei Wiślanej w odległości 3 km na północ od osady Nowa Karczma (o ok. 1 km bliżej niż granica województwa pomorskiego przed I rozborem Polski). Ta sama wersja pojawiła się w umowie pomiędzy Polską i ZSRR z 27.08.1945 r. o polsko-radzieckiej granicy państwowej, gdzie dokładny przebieg tego fragmentu granicy pozostawiono do określenia w przyszłości. Wstępne ustalenia międzyrządowe poczynione jeszcze przed zakończeniem wojny zakładały, że tereny przyznane Polsce sięgną w przybliżeniu północnych granic dotychczas istniejących powiatów gołdapskiego, darkiejmskiego, gierdawskiego, bartoszyckiego, iławeckiego i świętomiejskiego, czyli ok. 20-25 km dalej na północ niż przebiega obecna granica. Już od czerwca 1945 r. na te tereny zaczęli przybywać pierwsi osadnicy oraz przedstawiciele polskiej administracji, którzy częściowo przejmowali wymienione powiaty od radzieckich komendantów wojskowych. Nie doszło jednak do przejęcia tych powiatów w całości, bo z początkiem września nastąpiła niespodziewana zmiana sytuacji, kiedy to radzieckie władze wojskowe przystąpiły do samowolnego sukcesywnego przesuwania na południe granicy podległych im terenów zmuszając Polaków do opuszczenia zagospodarowanych już częściowo rejonów. Do końca grudnia wymuszone tymczasowe rozgraniczenie osiągnęło mniej więcej linię dzisiejszej granicy państwowej. W 1946 r. powołano do działania komisję delimitacyjną. Do czasu podpisania w dniu 5 marca 1957 porozumienia w sprawie tej granicy strona radziecka dokonała jeszcze kilkunastu mniejszych korekt na niekorzyść Polski. Ostatecznie granica w obecnej postaci została wytyczona w terenie dopiero w 1958 r. W tym samym roku rozgraniczono też wody terytorialne w Zatoce Gdańskiej.