Pomnik upamiętniający 12 rozstrzelanych Polaków

18 września 1939 r. niedaleko KWK "Barbara" (Barbora) miała miejsce pierwsza na Śląsku Cieszyńskim niemiecka zbrodnia masowa. Tego dnia zastrzelono 12 miejscowych Polaków (osiem osób pochodziło z Suchej Średniej, dwaj ze Stonawy oraz po jednym z Łąk i Orłowej), którzy mieli należeć do Związku Powstańców Śląskich. Według relacji świadka Adolfa Barona z Suchej Średniej, który jako więzień musiał kopać grób, cała akcja przebiegała w następujący sposób. O poranku został otoczony kordonem SS-manów nieduży obszar w pobliżu kopalni. Do strzeżonego obszaru przyjechał samochód ciężarowy z ośmioma więźniami z karwińskiego więzienia (ten znajdował się w piwnicach Ratusza), których wyposażono w kilofy i motyki. Zadaniem więźniów było wykopać czworoboczny dół o długości boków około 4m. Kiedy głębokość jamy osiągnęła około półtora metra, więźniowie zostali odprowadzeni w inne miejsce, po czym kazano im się położyć z twarzą do ziemi. Nie mniej świadkowi udało się lekko uchylić głowę, wobec czego obserwował całe zdarzenie. Po chwili przyjechał następny samochód ciężarowy, z którego SS-mani wyprowadzili 12 mężczyzn, których zaprowadzili przed wykopany dół. Tam przebiegła właściwa egzekucja, podczas której padło około 30 strzałów. Po pewnym czasie przyprowadzono z powrotem więźniów, którzy zastali grób w 3/4 wysokości zapełniony ciałami nakrytymi płachtami i tylko lekko zasypanymi glebą. Jedna z ofiar jeszcze żyła, gdyż pocisk trafił ją w ramię, w wyniku czego została pogrzebana żywcem. Więźniowie musieli resztę grobu zasypać gliną a ponadto z powrotem posadzić nieduże drzewko, które w tym miejscu rosło, by zatrzeć jakiekolwiek ślady. Po uporządkowaniu terenu dowódca oddziału egzekucyjnego, w obecności niemieckiego policjanta, wymusił na więźniach, pod groźbą zastrzelenia, przysięgę milczenia, która po powrocie do więzienia została dodatkowo zatwierdzona na piśmie. Po wojnie w sierpniu 1945 r. Adolf Baron, który był jednym z ośmiu więźniów, którzy kopali grób (wojnę przeżyli tylko trzej) wskazał miejsce mordu. Ponadto miejsce zbrodni został oznaczone przez innego więźnia, Jana Recmanika, który podczas zasypywania grobu zostawił na jednym z drzew ślad - cięcie po uderzeniu łopaty. 2 września 1945 r. ciała zostały przewiezione na cmentarz do Suchej Średniej. Tam w 1969 r. KWK "1 Maja" (1. máj) ufundowała tablicę pamiątkową, na której umieszczono poniekąd nieadekwatny tekst: Tutaj odpoczywają bojownicy, którzy zginęli w walce z faszyzmem w dniach 18.9.1939. W miejscu, gdzie dokonano właściwego mordu, wzniesiono 17 czerwca 1951 r. obelisk upamiętniający całe zdarzenie. Przed pomnikiem tym corocznie odbywały się spotkania górników.