Rogi

sekcja montowana jest w zewnętrznym szablonie (przyrządzie montażowym), pozwalającym na właściwe i zgodne z dokumentacją techniczną utrzymanie parametrów tej sekcji, widoczny niewielki fragment dna przechodzący w burty o łamanej linii (krzywiźnie), które są wzmocnione kształtownikami (kątowniki), pełniącymi rolę wręgów (nie są to typowe kształtowniki i profile stosowane w okrętownictwie); dno wzmocnione jest dennikami z blach, a stewa dziobowa oraz pasy poszycia burt wzmocnione dodatkowo poprzecznymi węzłówkami także z blach, dodatkowo sekcja ta wzmocniona jest w płaszczyźnie symetrii grodzią wzdłużną – cała ta konstrukcja będzie stanowiła tzw. skrajnik dziobowy. Widoczny na fotografii układ wzmocnień jest typowy dla tzw. zładu poprzecznego; rozstaw zarówno wręgów jak i denników (i nie tylko) regulują stosowne przepisy towarzystwa klasyfikacyjnego, pod nadzorem którego jest budowana jednostka – w tym przypadku jest to zapewne PRS; zastosowanie zewnętrznych szablonów oraz typowych profili hutniczych (odmiennych jak dla okrętownictwa) pozwalało na szybki i nieskomplikowany montaż poszczególnych sekcji.

Na formie (kopyto) ułożony jest arkusz blachy, który dociskany jest za pomocą szablonów; poszczególne szablony dokręcane są do formy w odpowiedniej kolejności, dzięki czemu arkusz blachy przyjmuje pożądany kształt. Z uwagi na grubość profilowanej blachy (typoszereg ich grubości określają przepisy Polskiego Rejestru Statków) i niezbędną do wykorzystania siłę nacisku, fotografia prezentuje wielkość nakrętek, używanych kluczy oraz średnicę gwintowanych prętów szablonów. Do wytworzenia odpowiedniej siły nacisku potrzeba było co najmniej dwóch pracowników, dokręcających szablony z obu jego stron. Aby uzyskać pożądany profil krzywizny dokręcanie przebiegało cyklicznie na poszczególnych szablonach. Technologia ta była typowa dla małych stoczni nie posiadających oprzyrządowania, powalającego uzyskać te same efekty za pomocą np. pras hydraulicznych (morskie stocznie produkcyjne) – przy tak małych powierzchniowo profilowanych arkuszach ta metoda, jaką prezentuje fotografia, była całkowicie wystarczająca.

fotografia jest przykładem zastosowania technologii budowy i montażu blokowego (modułowego); widoczne pasy poszycia kadłuba tej sekcji wzmocnionego od wewnątrz wręgami a także wyraźnie widoczny szeroki pas nadburcia, który dodatkowo wzmacniał połączenie burty i pokładu; poszczególne moduły były wykonywane oddzielnie i transportowane na pochylnię, gdzie scalano jest ze sobą w odpowiedniej kolejności; technologia budowy i montażu blokowego pozwalała na lepsze wykorzystanie dostępnej powierzchni montażowej i prefabrykacji, czasu budowy jak i samego montażu, zwłaszcza przy produkcji serii statków tego samego typu.

widoczne wzmocnienia poszycia burty w postaci kształtowników hutniczych (kątowniki) oraz fragmenty wzmocnień dna (denniki) a także wiązar z wyciętym otworem ulżeniowym (eliminacja kumulacji naprężeń, uzyskanie większej elastyczności tego fragmentu), który dodatkowo wzmacnia i usztywnia ten fragment sekcji; wręgi na pierwszym planie mają zaznaczone kredą miejsca, na jakich odcinkach będzie spawana tzw. spoina obustronna przerywana (technologia spawania stosowana także dzisiaj, pozwalająca na uniknięcie nadmiernego wprowadzenia ciepła do spawanych elementów i tym samym zapobiegająca ich termicznej deformacji – w tym przypadku blachy poszycia burtowego).

Fotografia doskonale prezentuje szczegóły konstrukcyjne tego fragmentu – od strony lewej widoczna prawa burta statku z poszczególnymi pasami poszycia burtowego i charakterystycznymi śladami usytuowania jej wzmocnienia w postaci niewidocznych od tej strony wręg; do burty jest przyspawana gięta płyta poszycia stosunkowo wąskiego pokładu, która stanowi zarazem zrębnicę ładowni, których statek ten ma aż 10 (na obecnym etapie montażu nie ma jeszcze zakrywającego go od góry pokładu ładowni, który będzie pospawany razem z nią – inne fotografie tej jednostki pokazują, że pokład ładowni ma charakter ciągły, a do samych ładowni prowadzi 10 odrębnych luków–zejściówek włazowych); widoczna z tyłu gródź poprzeczna płaska (usztywniona przyspawanymi w pionie kątownikami z usztywnieniem ramowym bliżej dna ładowni) wyznacza zarazem poprzeczną burtę ładowni. Przez środek szerokości tej sekcji kadłuba biegnie gródź falista wzdłużna (wykonana z blachy profilowanej, trapezowej), która stanowi nie tylko dodatkowy element wzmacniający i usztywniający konstrukcję kadłuba tego statku, ale dzieli zarazem tę przestrzeń ładunkową na dwie mniejsze, odrębne od siebie objętościowo ładownie. Dolny fragment zdjęcia pokazuje jeden z elementów dna statku – dennik pełny, który w swej dolnej krawędzi posiada wycięcia, tzw. skalopsy (spoina podkrojowa, zwiększająca elastyczność konstrukcji) a do którego przyspawane są pasy poszycia dna. Prawa strona zdjęcia jest o tyle ciekawa, że pokazuje wzmocnienia zastosowane w obrębie pokładu i zrębnicy ładowni – są to wiązary, dodatkowo wzmocnione (usztywnione) płaskownikami, które zwiększają sztywność pokładu i ładowni. Fotografia pokazuje też stosowane podczas montażu (co było normalną praktyką) elementy pomocnicze w postaci tzw. zastrzałów, które pozwalały na prawidłowe ustalenie w pionie i poziomie spawanych ze sobą elementów tej sekcji – np. gródź wzdłużna posiada w swej górnej części kształtownik (ceownik) zapobiegający jej deformacji i jest ustalana w pionie także dodatkowymi zastrzałami, podobnie jak burta prawa. Zastrzały te wzmacniały też całą taką sekcję (blok) podczas jej transportu suwnicą na pochylnię do końcowego montażu – po scaleniu poszczególnych sekcji były usuwane.

do foxi: Foxi wspaniały opis ale wydaje mi się że bez rysunku konstrukcyjnego się nie obejdzie .

Blachy przygotowane do tzw. klamrowania i ustalane roboczo metalowymi ściskami przed ich ostatecznym spawaniem. By usprawnić przesuwanie tak dużego płata blachy, pracownicy wykorzystują podnośnik (lewar) z listwą zębatą, który jest widoczny na pierwszym planie. Montaż tego fragmentu odbywa się w przyrządzie.

wyprofilowane blachy sekcji rufowej układane są na zewnętrznych szablonach, które pozwalają na uzyskanie zgodnej z dokumentacją krzywizny tego fragmentu kadłuba, za sekcją rufową widoczna gródź płaska, wzmocniona i usztywniona pięcioma pionowymi kształtownikami oraz dwoma usytuowanymi w poziomie. Jak pokazuje fotografia, sekcja ta będzie miała dwa profilowane kanały w swej podwodnej części, których zadaniem będzie uzyskanie lepszego opływu wody na śrubę napędową i stery, aby poprawić ich sprawność.

To cykl kilkunastu zdjęć z budowy jednej barki motorowej z własnym napędem - miejsce budowy : prawdopodobnie stocznia Koźle, lata budowy : prawdopodobnie przełom lat 60/70 ub. w., najciekawsze jest to, że robocza nazwa tej całkiem sporej jednostki rzecznej to : "m/s Dobrzeń" - jakiś czas temu pisałem do Pana Waldemara Danielewicza, który opisał już blisko, tu uwaga : 1.600 jednostek (jeden tysiąc sześćset) jakie nie tylko były zbudowane w polskich stoczniach rzecznych i które pływały po naszych rzekach , ale także w ramach reparacji powojennych po zakończeniu II w. ś. zostały przyznane Polsce z różnych krajów, ale Pan Waldemar nie potrafił mi nic przekazać na temat tej barki, być może po jej zbudowaniu otrzymała ona zupełnie inną nazwę i tu ślad się urywa - szkoda, bo uważam, że dobrzeńscy matackołrze i łodziorze, których kilka pokoleń pływało po Odrze a także ci, którzy pracowali kiedyś w stoczni rzecznej w Dobrzeniu mieli okazję być w ten sposób uhonorowani za swój wkład w pracę dla Odry ... Każde zdjęcie będzie opisane krótkim komentarzem, który mam nadzieję wyjaśni i przybliży skomplikowaną technologię budownictwa okrętowego na ich przykładzie ... opis pierwszego zdjęcia z tego cyklu : Przygotowany na pochylni (slipie) do wodowania statek rzeczny m/s"Dobrzeń"; moment wodowania (zarówno w stoczniach morskich jak i rzecznych) był zawsze uroczystym momentem, zwieńczającym kilku – lub kilkunastu miesięczną pracę i wysiłek stoczniowców; przez dziób przewieszona flaga państwowa z godłem narodowym, od strony prawej burty wymalowana nazwa statku; fotografia prezentuje dziobową część statku z dobrze widocznymi po obu burtach kluzami kotwicznymi oraz fragment pochylni (slipu) do wodowania z wózkami jezdnymi, na których spoczywa kadłub statku i za pomocą napędów i przekładni (prawa strona pochylni) będzie zsuwany do basenu stoczniowego. Przed kadłubem statku (po jego prawej burcie) grupa zaproszonych osób i pracowników stoczni zaproszonych na tę uroczystość. Wodowania w stoczniach rzecznych nie są może tak widowiskowe jak w morskich stoczniach produkcyjnych (wodowania wzdłużne lub boczne), ale ten moment jest tak samo ważny i tak samo uroczysty – jest to krótkie święto dla stoczniowców i namacalny dowód na to, że zwodowany statek, barka lub pchacz dostaje swoje nowe życie.

do foxi:
To nie jest pochylnia ani slip.

do foxi: W tle widoczna barka motorowa typu BM-500, a konkretnie BM-5120 wybudowana w Koźlu w 1964

do yani: Wygląda na jakąś formę przesuwnicy.

do Jarosław Dubowski:
Nie wiem jak to się fachowo nazywa, chyba podnośnik albo winda. Statek na wózkach przesuwa się z nabrzeża na to urządzenie, a potem jest opuszczany z tą rampą pionowo do wody. Oczywiście służy to również do wyciągania statków z wody. Coś takiego było w stoczni w Ustce. Tam statki wjeżdżały po szynach przez nabrzeże prosto do hali stoczni i odwrotnie. Tu to widać:

do yani:

Widać zamontowaną już na wale śrubowym czteroskrzydłową śrubę napędową oraz trzy stery kierunku : jeden główny, umieszczony w osi kadłuba jednostki osadzony na trzonie sterowym, którego dolny koniec wsparty jest o tylnicę (przedłużenie stępki płaskiej z widocznym podparciem łożyska trzonu sterowego) oraz dwa większe od niego, boczne stery pomocnicze, które są podwieszone na swoich trzonach (osiach) – dolna krawędź wszystkich sterów znajduje się na jednej wysokości, warto zwrócić uwagę na fakt, że gabaryty sterów nie są jednakowe – płyta steru głównego odbiega swoją wielkością od płyt sterów bocznych. Do powierzchni sterów przyspawane są elementy cynkowe lub aluminiowe (anody galwaniczne nazywane protektorami) stanowiące pasywną ochronę przed korozją (tzw. ochrona katodowa, zamiast materiału steru, koroduje anoda, którą po zużyciu cyklicznie wymienia się na nową) – ochrona ta pośrednio obejmuje także skrzydła śruby okrętowej, która podczas swojej pracy wywołuje niekorzystne zjawisko określane jako kawitacja. Zdjęcie pokazuje także ukształtowanie podwodnej rufowej części kadłuba, która ma ukierunkować opływającą wodę kadłub w tym obszarze i poprawić sprawność pracy śruby napędowej oraz zespołu sterów.

Takie zanurzenie na Odrę?? Prędzej to był statek na eksport do ZSRR, coś w rodzaju Wołgobałta...

do nyskadolniak: A którędy by taki statek do ZSRR dopłynął?

do da signa: Tą samą dtogą co np. do Nigerii czy Meksyku

do da signa: Na pusto Odrą do Szczecina, tam (lub w Świnoujściu) załadunek np. węglem lub nawozami i dalej Bałtykiem do Leningradu, a może i w głąb Rosji śródlądziem. Prawdopodobnie to statek morsko-rzeczny, jakich do dziś na Bałtyku wiele.

do nyskadolniak: Dziękuję za wyjaśnienie. Nie pomyślałam, że pusty statek z łatwością popłynie Odrą.

Widoczna dobrze konstrukcja niskiej nadbudówki rufowej (mieszczącej pomieszczenia mieszkalne i socjalne) ze sterówką i szybem maszynowym; na pokładzie widocznych 10 zejściówek do usytuowanych poniżej ładowni; pokład ładowni jest nieznacznie usytuowany wyżej od pokładu głównego, wzdłuż burt rozmieszczone podwójne polery cumownicze (na dziobie potrójne); w części rufowej (prawa burta) widać jeden z trzech sterów (płyta steru głównego, umieszczonego w osi statku, już zamocowany ster jest oznaką zamocowania na wale śrubowym śruby napędowej). Wzdłuż dna po prawej burcie widoczne podpory stępkowe (tzw. kilbloki) dodatkowo podpierające kadłub i ustalające jego położenie podczas montażu i wyposażania. Podobne rozmieszczenie podpór jest po lewej burcie (na zdjęciu są one niewidoczne) – w momencie operacji wodowania są one usuwane. Prawy górny fragment zdjęcia pokazuje już gotowe produkty Stoczni Koźle – cztery barki motorowe z widocznymi pokrywami luków ładunkowych w formie segmentów oraz trzy pchacze.

Joachim Miske via FB: Nasza brygada robiła wszystkie włazy do zbiorników wraz z drabinami, świetlik maszynowni, wszystkie relingi (barierki ) polery. itd. Statek nie był pod estakadą suwnicy ( za wysoki ) wszystko podnosił dźwig z nabrzeża. Widzę drabiny, ale były dwie schodnie dosyć szerokie, bo zdarzało się że butle z gazem i wnosiło się na plecach.