Województwo opolskie

Płyty nagrobne Georga von Rohr oraz jego żony Anny Marii zd. von Pritwitz.

Płyta nagrobna Georga von Rohr und Steinau, zmarłego 2 lutego 1618 roku.

Ao 1618 DEN 2 FEBRVARI . . . . . DER EDLE GE STRENGE EHRENVESTE WOLBENAMBTE HERR GEORG V. ROHR VND STEINAU DES MAHLERDORF VND BRETLAV IHR IVRET DIVCH IM CAROLINER HERTZOG 

ZV OSTERREICH BISCHOFE BRIXEN VND BRESLAV RVHET DER GOT GNADE

Roku 1618, dnia 2 lutego zasnął w Bogu szlachetny, srogi, wielce czcigodny i sławny pan Georg von Rohr und Steinau na Malerzowicach (Mahlendorf) i Brodach (Bretlau), Jego Książęcej Mości [Karola Habsburga], arcyksięcia Austrii, biskupa Fryzyngi (Brixen) i Wrocławia (Breslau) [...], spoczywa tutaj, niech Bóg okaże mu łaskę.

Płyta nagrobna Anny Marii von Rohr zd. Prittwitz, żony Georga von Rohr, zmarłej 6 sierpnia 1612 roku w wieku 37 lat.

Ao 1612 DEN 6 AVGVSTI ENTSCHL SELIG DIE EDLE VIL EHREN TVGENTREICHE FRAV ANNA MARIA ROHRIN G: PRITWITZIN DES EDLE . . . . . ERENVESTEN WOLBENAMBTEN H: GEORG V. ROHR 

DES STEINAV AVF MAHLERDORF UND PREILAV ELICHE HAVS FRAW IRES ALTERS 37 IAR DER GOT GNADE

Roku 1612, dnia 6 sierpnia zasnęła w Panu [błogosławiona] szlachetna, wielce czcigodna i pełna cnót pani Anna Maria von Rohr, urodzona von Prittwitz, prawowita małżonka szlachetnego, wielce czcigodnego i sławnego pana Georga von Rohr i Steinau na Malerzowicach (Mahlerdorf) i Brodach (Preilau), w wieku jej 37 lat, niech Bóg okaże jej łaskę.

 

Dodał: Clipo66, 2026-06-28 09:07:27

więcej

Pałac zbudowano w latach 1911-1912 r. na miejscu wcześniejszego, całkowicie rozebranego dworu. W 1981 r. budynek zniszczył pożar. Odbudowa trwała do 1988 r., w jej wyniku pałac pozbawiono cech stylowych. Budynek murowany z cegły, potynkowany, podpiwniczony, wzniesiony na planie prostokąta, dwukondygnacjowy, nakryty wysokim czterospadowym dachem z wystawkami oraz nowszymi oknami dachowymi. Fasada dziesięcioosiowa z centralnie umieszczonym, obecnie zamurowanym portykem. Elewacje bardzo mocno przekształcone, pozbawione cech stylowych, zmieniony rozstaw otworów okiennych, do pałacu dostawione nowsze przybudówki. Obiekt dobrze utrzymany, niestety w obecnym stanie nie przedstawia większej wartości historycznej. Pałac nie jest wpisany do rejestru zabytków sztuki, co użytkownikom daje dużą swobodę przy przeprowadzaniu kolejnych remontów. Obecnie w budynku mieści się Zespół Szkół Licealno – Zawodowych. Dawny pałac otoczony resztkami parku można zobaczyć tylko z zewnątrz.

Dodał: TW40, 2026-06-27 11:49:57

więcej

Inskrypcję wykutą w marmurowej płycie można odczytać niemal w całości. Tekst jest napisany w języku niemieckim, przy użyciu ozdobnej, barokowej odmiany pisma (fraktury).

Oryginalny tekst (jędz. niemiecki):

Hier ruhet der Hochwohlgeborne Herr Herr Karl Wilhelm Freiherr von Hohenhausen gewesener Erbherr von Bielitz, Lambsdorf und Kaltwassertz (Kaltwasser) verschieden den 28 May 1761 Seines alters 62 Jahre 5 Monath Dessen armen Seel Gott die ewige Ruhe verleihen wolle.

Uwaga edytorska: Końcówka nazwy trzeciej miejscowości jest częściowo zatarta/ściśnięta na marginesie płyty, ale historycznie i geograficznie chodzi o Kaltwasser (Zimna Wódka) lub sąsiednie dobra.

Tłumaczenie na język polski:

Tutaj spoczywa wielmożny pan pan Karl Wilhelm Baron von Hohenhausen, były pan dziedziczny Bielic, Łambinowic i Zimnej Wody, zmarły dnia 28 maja 1761 roku w wieku 62 lat i 5 miesięcy. Którego ubogiej duszy Bóg wieczny odpoczynek raczy darować.

Dodał: Clipo66, 2026-06-26 13:51:16

więcej

Forma architektoniczna: Konstrukcja ma postać wysokiej, gładkiej kolumny z piaskowca posadowionej na prostym, czworobocznym postumencie. 

Kolumnę wieńczy uproszczony klasyczny kapitel, na którym umieszczono dwustronną kapliczkę (zwieńczenie kolumny).

Zwieńczenie ma charakterystyczną, bogatą formę barokowego kartusza, którego boki zdobią rzeźbione festony(girlandy z liści i owoców). Jest to obiekt dwustronny:

Strona frontowa: />
Przedstawia scenę Ukrzyżowania Jezusa Chrystusa (Golgota). W centrum kompozycji znajduje się relief ukazujący Chrystusa rozpiętego na krzyżu. Po obu stronach u podnóża krzyża stoją dwie tradycyjne postacie pasyjne w dynamicznie pofałdowanych, barokowych szatach:

Po lewej stronie: Matka Boska (Maryja).

Po prawej stronie: św. Jan Ewangelista.

Poniżej sceny Ukrzyżowania, w dolnej części kartusza, znajduje się ozdobna tarcza o charakterze inskrypcyjnym lub wotywnym (częściowo zatarta przez czas i warunki atmosferyczne).

Strona odwrotna

Tylna strona kapliczki nie posiada przedstawienia figuralnego. Zamiast tego wykuto na niej ozdobny, pisany barokową antykwą lub kursywą napis (inskrypcję wotywną), w którym wyraźnie można odczytać imię fundatora lub osoby upamiętnionej: Martin Domke.

 

Dodał: Clipo66, 2026-06-25 14:44:47

więcej

Datowanie i styl: Rzeźba została wykonana w 1750 roku. Reprezentuje ona styl późnobarokowy, co doskonale widać w ekspresyjnym, pełnym dynamizmu i głębokich fałd ułożeniu szat (tzw. draperii) oraz w pełnej powagi, bolesnej gestykulacji postaci.

Jako element historycznego ogrodzenia kościoła (zabytek nieruchomy): nr rej. 550/59 z dnia 20.02.1959 r.

Jako samodzielny zabytek ruchomy: ks.B.Op.t.III-624/75

Dodał: Clipo66, 2026-06-25 13:10:47

Pierwsze wzmianki o właścicielach Dobrej pochodzą z końca XIV wieku. Budowniczym pałacu w Dobrej był w 1750 roku hrabia Erdmann Carl von Roedern, królewski radca dworu, syn pruskiego ministra wojny Carla Gustawa von Redern. W II połowie XIX wieku hrabia Hermann von Seherr-Thoss przebudował barokowy pałac nadając mu neogotycki wygląd. Niektóre elementy pałacu, bramę wjazdową i stróżówkę zaprojektował słynny berliński architekt Carl Lüdecke, zwany „wirtuozem neogotyku”. Piękny park angielski, poprzecinany strumykami, kanałem, wyspami, stawami, utworzył berliński projektant Gustaw von Meyer, naczelny dyrektor berlińskich ogrodów, znany m.in. jako współtwórca oranżerii w Sanssouci. Pielęgnował go mistrz ogrodniczy z Bad Muskau, Eduard Petzold. Po kanale, strumykach i stawach pływano łódkami. W parku znajdowała się herbaciarnia, ogród różany oraz hotelik, zbudowany w stylu szwajcarskim. Park w każdą niedzielę był otwarty dla mieszkańców Dobrej i okolicznych wsi. Hrabia Hermann von Seherr-Thoss, ostatni właściciel pałacu (starosta okręgu Falkenberg/Niemodlin, oficer regimentu huzarów) opuścił pałac w pośpiechu 17 stycznia 1945 roku. Dwa dni później zajęli go Rosjanie, a następnie ponownie odbili i podpalili wycofujący się Niemcy. Pałac obrócił się w ruinę. Po wojnie nie odbudowany sukcesywnie niszczał. Resztki ocalonych mebli, wyposażenia i elementów budowlanych rozgrabili okoliczni mieszkańcy. Stropy i dach uległy całkowitemu zawaleniu, a wśród pozostałych pionowych ścian wyrosły drzewa. W roku 2001 odkupiony od Nadleśnictwa Prószków i jednocześnie ocalony od całkowitego zniszczenia przez gliwickiego biznesmena Franciszka Jopka. Mimo że wstępne ekspertyzy poddawały w wątpliwość możliwość odbudowy ze względu na znaczny stopień zniszczenia, od roku 2002 prowadzone były intensywne prace zmierzające do uratowania i kompleksowej rewaloryzacji obiektu. W 2007 roku z nieznanych przyczyn prace remontowe stanęły.

Na podst. opolszczyzna.net

Dodał: Arkadiusz K. (Arro), 2026-06-17 20:24:31

więcej

Ufundowana w 1909 r. przez Elżbietę Stolberg, żonę Fryderyka II Praschmy. Autorstwo projektu przypisywane jest architektowi niemieckiemų Hansowi Poelzigowi. 

Figura Madonny dłuta rzeźbiarza śląskiego Roberta Bednorza, wykuta w piaskowcu, ozdobiona metalową kratą o roślinnym ornamencie, przykryta drewnianym dachem z blaszanym pokryciem. 

Przed rozpoczęciem łowów odbywały się w tym miejscu nabożeństwa.

Dodał: Clipo66, 2026-06-14 09:17:56

Stanisław Aleksander Błażej urodził się 3 lutego 1840 roku w Warszawie, a zmarł 22 marca 1896 roku w Grabinie (ówczesnym Grüben na Śląsku). Był polskim arystokratą z głośnego rodu Walewskich herbu Kolumna. Był właścicielem majątku w Grabinie. W XIX wieku wieś ta (wraz z tamtejszym pałacem i parkiem) znajdowała się w rękach prywatnych właścicieli. Stanisław Walewski zarządzał tymi dobrami ziemskimi do swojej śmierci.

Pełnił funkcję patrona kościoła (Patron der Grübener Kirche): Jako właściciel ziemski, zgodnie z ówczesnym prawem, sprawował patronat nad lokalną parafią św. Mikołaja (wspierał ją finansowo, dbał o budynek i miał wpływ na obsadę proboszcza). To dlatego jego pomnik nagrobny stanął w tak eksponowanym miejscu – tuż przy ścianie świątyni.

Należał do Zakonu Maltańskiego (Ehrenritter des souv. Malteserordens): Był kawalerem honorowym tego elitarnego, katolickiego zakonu rycerskiego, co w XIX wieku było ogromnym wyróżnieniem i świadectwem wysokiego statusu społecznego oraz głębokiej religijności.

Stanisław hr. Colonna-Walewski był jednym z najważniejszych polskich numizmatyków XIX wieku. Posiadał ogromną, legendarną kolekcję monet. Jego życiową pasją stały się dawne monety polskie, a w szczególności tzw. trojaki (monety trzydziarowe) z czasów króla Zygmunta III Wazy.

W 1884 roku wydał w Krakowie fundamentalne, monumentalne dzieło naukowe: „Trojaki koronne Zygmunta III. od 1588 do 1624”. przez ponad sto lat książka ta stanowiła absolutną podstawę wiedzy dla każdego polskiego kolekcjonera i badacza tych monet.

Pochodzący z Warszawy arystokrata w drugiej połowie XIX wieku postanowił osiąść na Górnym Śląsku. Kupił dobra ziemskie w Grabinie (wówczas Grüben) niedaleko Niemodlina. Majątek obejmował neogotycki pałac (niestety zniszczony w 1945 roku), park oraz ponad 540 hektarów ziemi. To właśnie tam, w zaciszu swojego pałacu, Walewski prowadził badania naukowe, katalogował skarby monet odkrywane na Śląsku i pisał swoje rozprawy. Jako majętny właściciel ziemski, hrabia był oficjalnym patronem katolickiej parafii św. Mikołaja w Grabinie. Nie była to jedynie funkcja honorowa – Walewski sfinansował m.in. kapitalny, gruntowny remont tego zabytkowego kościoła. Dał się poznać lokalnej społeczności jako filantrop. Z tego powodu po śmierci w 1896 roku dostąpił zaszczytu pochowania w tak eksponowanym miejscu – tuż przy ścianie świątyni.

Dodał: Clipo66, 2026-06-11 07:02:59

więcej